Club of Thai Health

บทความสุขภาพ

โรคภูมิเเพ้ขึ้นตา

โรคภูมิเเพ้ขึ้นตา (Allergic Conjunctivitis) : สาเหตุ อาการ การรักษา

โดยปกติโรคภูมิเเพ้ขึ้นตา (Allergic Conjunctivitis) เกิดขึ้นเมื่อสารก่อภูมิเเพ้สัมผัสกับดวงตาของผู้ที่เป็นโรคภูมิเเพ้ทำให้ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายทำงานมากเกินไป

เมื่อดวงตาเกิดอาการเจ็บปวดหรือติดเชื้อ อาการเหล่านี้เกิดขึ้นเนื่องจากระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายทำงานตอบสนองกับสารก่อภูมิเเพ้มากเกินไปและทำให้ร่างกายปล่อยฮีสทามีนออกมาเพื่อตอบสนองกับสารก่อภูมิเเพ้ หลอดเลือดจะเกิดการขยายตัวขึ้นและทำให้เกิดการระคายเคืองที่ส่วนปลายของเส้นประสาทเป็นสาเหตุก่อให้เกิดสารคัดหลั่งออกจากดวงตา

โรคภูมิเเพ้ขึ้นตาแตกต่างจากเยื่อบุตาขาวติดเชื้อเนื่องจากมีสาเหตุที่แตกต่างกัน

Allergic Conjunctivitis

การรักษาโรคภูมิแพ้ขึ้นตา

 การปฏิบัติตัวด้วยวิธีดังต่อไปนี้สามารถช่วยบรรเทาอาการภูมิเเพ้ขึ้นตาได้

  • การหลีกเลี่ยงสารก่อภูมิเเพ้ โดยพยายามทำความสะอาดบ้านและการตกแต่งบ้านด้วยวัสดุที่มีผิวสัมผัสนุ่มเช่นผ้าเป็นต้น พยายามหลีกเลี่ยงการอยู่นอกบ้านในฤดูที่เกิดการแพร่กระจายของเกสรดอกไม้สูง 
  • น้ำตาเทียม การใช้น้ำตาเทียมหยอดตาสามารถทำให้การก่อภูมิแพ้จางหายไปและช่วยกำจัดสารก่อภูมิเเพ้ออกจากดวงตา 
  • หลีกเลี่ยงการใส่คอนเเทคเลนส์ ผู้ที่มีอาการภูมิเเพ้ขึ้นตาไม่ควรใส่คอนเเทคเลนส์จนกว่าอาการเเพ้จะหายไป โดยหลังจากการใช้รักษายาเเล้วควรรออีก 24 ชั่วโมงหลังจากรักษาเสร็จจากนั้นจึงสามารถใส่คอนเเทคเลนส์ได้
  • หลีกเลี่ยงการขยี้ตาเนื่องจากการขยี้ตาทำให้การติดเชื้อรุนเเรงมากกว่าเดิม แต่อาจเป็นเรื่องยากที่จะพยายามไม่ขยี้ตาเมื่อเกิดอาการคันตาภูมิแพ้
  • การประคบเย็น การใช้ก้านสำลีประคบที่ดวงตาหรือเปลือกตาสามารถช่วยทำให้อาการภูมิแพ้ตาบวมแพ้ลดลงได้

การรักษาโรคภูมิเเพ้ขึ้นตาด้วยยาโดยส่วนใหญ่ใช้ยาได้แก่ ยาต้านฮีสทามีน ยากลุ่ม mast cell stabilizers และยาคอร์ติสเตียรรอยด์  

ยาต้านฮีสทามีน

ยาต้านฮีสทามีนสามารถช่วยบรรเทาอาการภูมิเเพ้ได้อย่างรวดเร็วไม่ว่าจะเป็นการใช้ยาหยอดตาหรือทานยา โดยยาต้านฮีสทามีนจะเข้าไปขัดขว้างการทำงานงานของสารฮีสทามีน เมื่อร่างกายผลิตสารฮีสทามีนออกมาต่อสู้กับสารก่อภูมิเเพ้มากเกินไป

ยาต้านฮีสทามีนที่ใช้รับประทานเพื่อรักษาอาการภูมิเเพ้ขึ้นตา ได้แก่ยา cetirizine ยา fexofenadine และ ยา loratadine โดยปกติยาเหล่านี้ใช้รับประทานวันละ 1 ครั้ง ส่วนยาต้านฮีสทามีนแบบหยอดได้แก่ ยา Alaway และ ยา Zaditor โดยยาหยอดตาจะช่วยบรรเทาอาการระคายเคืองที่เกิดขึ้นกับดวงตาแต่ยาที่ใช้รับประทานจะช่วยรักษาอาการน้ำมูกไหลรวมถึงอาการอื่นๆ

โดยส่วนใหญ่เเพทย์จะให้ยาฮีสทามีนชนิดหยอดตาได้แก่ยา azelastine ยา emedastine และ ยา ketotifen ผู้ป่วยสามารถใช้ยาชนิดนี้วันละ 2-3 ครั้ง 

ยาต้านฮีสทามีนบางประเภทสามารถทำให้เกิดอาการง่วงนอนได้ ดังนั้นผู้ที่ทานยาต้านฮีสทามีนควรหลีกเลี่ยงการขับรถและการใช้เครื่องจักรหนักจนกว่ารู้สึกตัวว่ายาไม่ออกฤทธิ์ทำให้รู้สึกง่วงเเล้ว

ยากลุ่ม Mast cell stabilizers

ยากลุ่ม Mast cell stabilizers ช่วยบรรเทาอาการภูมิเเพ้ได้นานกว่ายาต้านฮีสทามีนแต่เมื่อยาชนิดนี้ออกฤทธิ์เเล้วฤทธิ์ของยาจะคงอยู่ได้นานมาก

ยากลุ่ม Mast cell stabilizers ส่วนใหญ่ที่เป็นที่นิยมได้แก่ยา lodoxamide และ ยา nedocromil ยาชนิดนี้มาในรูปแบบของยาหยอดตาแก้แพ้

ผู้ป่วยบางรายอาจจะต้องใช้ทั้งยาต้านฮีสทามีนเเละยากลุ่ม mast cell stabilizers รักษา โดยยากลุ่มฮีสทามีนจะช่วยบรรเทาอาการต่างๆที่เกิดขึ้นก่อนที่ยากลุ่ม mast cell stabilizers จะออกฤทธิ์ 

ยาคอร์ติสเตียรอยด์ 

ยาชนิดนี้ใช้ในการรักษาอาการภูมิเเพ้ขึ้นตาน้อยมาก โดยยาชนิดนี้จะนำมารักษาเมื่อเกิดอาการภูมิเเพ้รุนเเรงเท่านั้น คอร์ติซอลเป็นฮอร์โมนสเตียรอยด์ที่ผลิตจากต่อมหมวกไต การใช้ยาที่เกิดจากการสังเคราะห์สารคอร์ติสเตียรอยด์สามารถช่วยบรรเทาอาการบวเเละลดการทำงานตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันที่ทำงานมากเกินไปได้

ยาคอร์ติสเตียรอยด์สามารถทำงานได้ดีแต่มีข้อระวังในการใช้งานและสามารถใช้งานในระยะสั้นได้เท่านั้นเนื่องจากมีผลข้างเคียงจากการใช้ยา

อาการภูมิแพ้ขึ้นตา

คนส่วนใหญ่ที่มีอาการภูมิเเพ้ขึ้นดวงตามักมีปัญหากับดวงตาทั้งสองข้าง

โดยอาการที่เกิดขึ้นสามารถเกิดขึ้นได้รวดเร็วเมื่อตาสัมผัสกับสารก่อภูมิเเพ้ ส่วนในกรณีอื่นๆเช่นการใช้ยาหยอดตาทำให้เกิดภูมิเเพ้ซึ่งมีระยะเวลา 2-4 วัน

อาการอื่นๆของโรคภูมิเเพ้ขึ้นตาได้แก่ 

  • อาการตาเเดงเป็นอาการระคายเคืองที่ดวงตาซึ่งทำให้หลอดเลือดฝอยในดวงตาขยายตัวขึ้น
  • อาการเจ็บดวงตา อาการนี้สามารถเกิดขึ้นกับตาข้างใดข้างหนึ่งหรือตาทั้งสองข้าง ถ้าหากมีอาการเจ็บปวดที่ดวงตาหรือมีอาการตาเเดง ตาอ่อนไหวกับเเสงแดดและการมองเห็นมีปัญหา ผู้ที่มีอาการเหล่านี้ควรไปพบเเพทย์เพื่อทำการรักษา
  • อาการคันในตา อาการนี้เกิดขึ้นเมื่อตาเกิดการระคายเคืองจึงทำให้เกิดอาการคันในตาขึ้นและการขยี้ตาสามารถทำให้อาการคันในตารุนเเรงมากขึ้น
  • เปลือกตาบวมแพ้ อาการนี้เกิดขึ้นเมื่อเยื่อบุตาอักเสบจากภูมิแพ้หรือเกิดการติดเชื้อหรือผู้ที่มีอาการภูมิเเพ้ที่ตาขยี้ตามากเกินไป
  • อาการเจ็บปวด การติดเชื้อที่ดวงตาสามารถเกิดขึ้นรอบดวงตาซึ่งทำให้เกิดอาการเจ็บปวด บางครั้งอาจรู้สึกเจ็บปวดแบบปวดเเสบปวดร้อนได้

สำหรับผู้ที่มีอาการภูมิเเพ้ขึ้นดวงตาบางฤดูกาลจะมีอาการแพ้เกิดขึ้นบางช่วงของปีเท่านั้น โดยปกติจะมีอาการภูมิเเพ้เกิดขึ้นช่วงฤดูใบไม้ผลิไปจนถึงฤดูร้อนและบางครั้งอาจจะมีอาการแพ้เกิดขึ้นช่วงฤดูใบผลิ

สำหรับผู้ที่เป็นโรคภูมิเเพ้ขึ้นตาเรื้อรังสามารถมีอาการเกิดขึ้นได้ตลอดทั้งปี โดยอาการภูมิเเพ้จะเลวร้ายลงเมื่อถึงช่วงฤดูที่เกิดอาการเเพ้ช่วงใดช่วงหนึ่งของปี

ถ้าหากเกิดอาการตาบวม แดง หรือแห้ง อาการเหล่านี้สามารถบ่งบอกถึงโรคภูมิเเพ้ที่ดวงตาได้ โดยโรคภูมิเเพ้ที่ดวงตาเเละอาการเเพ้คอนเเทคเลนส์เกิดขึ้นได้บางครั้งและอาการเกิดได้ทุกช่วงเวลาในหนึ่งปี

สาเหตุภูมิแพ้ขึ้นตา

อาการแพ้เกิดขึ้นจากการตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกันต่อสารก่อภูมิเเพ้ที่ทำงานมากเกินไป เนื่องจากคนส่วนใหญ่มีการตอบสนองต่อสารก่อภูมิเเพ้เช่น ฝุ่น เกสรดอกไม้และสารอื่นๆที่แตกต่างกัน 

สารก่อภูมิเเพ้ต่อไปนี้เป็นสาเหตุทั่วไปที่ทำให้เกิดโรคภูมิเเพ้ขึ้นดวงตา ได้แก่

  • เกสรดอกไม้ที่ทำให้เกิดโรคไข้ละอองฝาง
  • ขนสัตว์
  • ยาหยอดตาแก้แพ้ 
  • เครื่องสำอาง
  • ไรฝุ่น

นี่คือแหล่งที่มาของบทความของเรา

ความคิดเห็นล่าสุด