Club of Thai Health

บทความสุขภาพ

เพ้อ

เพ้อ (Delirium) :อาการ สาเหตุ การรักษา

อาการเพ้อ (Delirium) เกิดจากสภาวะทางจิตใจที่เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างกระทันหัน ได้แก่วิธีคิดและพฤติกรรมรวมถึงระดับจิตสำนึก ซึ่งภาวะทางอารมณ์เหล่านี้ส่งผลต่อความจำเเละสมาธิ 

ปัจจุบันแพทย์ผู้เชี่ยวชาญยังไม่เข้าใจเกี่ยวกับอาการเพ้อได้ทั้งหมดแต่มีเเนวโน้มว่าโรคนี้เกี่ยวข้องกับอายุและภาวะถอนพิษสุรารวมถึงโรคบางชนิด 

ในบทความนี้มีข้อมูลอธิบายเกี่ยวกับประเภทของอาการเพ้อและอาการที่เกี่ยวข้อง นอกจากนี้ในบทความนี้ยังพูดถึงสาเหตุและปัจจัยเสี่ยงของอาการเพ้อ ครอบคลุมถึงการวินิจฉัยโรครวมถึงทางเลือกในการรักษาและลักษณะอาการที่ควรไปพบแพทย์

Delirium

อาการเพ้อคืออะไร  

ผู้มีอาการเพ้ออาจมีอาการสมาธิสั้น คิดมาก ความจำเสื่อมและนอนหลับยาก 

อาการเพ้อเกิดจากการเปลี่ยนทางสภาวะจิตใจของคนที่เข้าไปขัดขวางความสามารถในการใช้สมาธิจดจ่อ ความจำและการนอนหลับ นอกจากนี้ยังทำให้เกิดความแปรปรวนในระดับสติสัมปชัญญะอีกด้วย 

อาการเพ้อสามารถเกิดขึ้น โดยมีสาเหตุเกิดจากอายุที่เพิ่มขึ้น ภาวะถอนพิษสุราและการใช้ยาบางชนิดรวมถึงเป็นอาการของโรคบางอย่าง 

ข้อมูลจากคู่มือสุขภาพจิตปี ค.ศ. 2013 ระบุว่าอาการเพ้อมีความเชื่อมโยงกับผลข้างเคียงที่เกิดขึ้นจากพฤติกรรมดังต่อไปนี้ได้แก่ การพักรักษาตัวในโรงพยาบาลเป็นเวลานานและภาวะสมองเสื่อมอย่างรวดเร็ว รวมไปถึงมีความเสี่ยงของการเกิดอาการเพ้อสูง

นอกจากนี้อาการเพ้อยังทำให้เกิดความเข้าใจผิดพลาด และวินิจฉัยอาการได้ยาก

ประเภทและอาการ

แพทย์จะทำการวินิจฉัยว่าผู้ที่มีอาการ 3 อย่างดังต่อไปนี้มีภาวะสับสนเฉียบพลันหรือมีอาการเพ้อ ซึ่งแต่ละอาการมีความแตกต่างกันดังต่อไปนี้ 

  • ภาวะเพ้อแบบง่วงซึมสับสน : หลายคนอาจรู้สึกเหนื่อยล้าหรือซึมเศร้าหรือเคลื่อนไหวเชื่องช้ากว่าปกติ
  • ภาวะเพ้อแบบกระวนกระวาย : ทำให้เกิดความรู้สึกกระสับกระส่ายและรู้สึกกังวลหรือมีอารมณ์ก้าวร้าว
  • ภาวะเพ้อแบบผสมผสาน : มีอาการผสมผสานระหว่างภาวะเพ้อแบบง่วงซึมสับสนและภาวะเพ้อแบบกระวนกระวาย

ผู้ป่วยบางรายที่มีอาการเพ้ออาจไม่มีอาการใดๆแสดงออกทางกายภาพ แพทย์เรียกภาวะนี้ว่าอาการเพ้อที่ไม่เกี่ยวข้องกับการเคลื่อนไหว 

อาการเพ้อทุกประเภทมีอาการดังต่อไปนี้ 

  • มีอาการสับสนหรืองุนงง
  • ความจำเสื่อม
  • พูดไม่ชัดเจนหรือไม่สามารถพูดให้ถูกต้องได้
  • มีปัญหาเกี่ยวกับสมาธิจดจ่อ
  • อาการประสาทหลอน
  • มีรูปแบบการนอนเปลี่ยนแปลงไป
  • มีอารมณ์และบุคลิกภาพที่เปลี่ยนแปลงไป

สาเหตุโรคเพ้อ

ปัจจุบันแพทย์ผู้เชี่ยวชาญยังไม่ทราบสาเหตุที่แท้จริงที่ทำให้เกิดอาการเพ้อ อย่างไรก็ตามการติดเชื้อในสมองและความไม่สมดุลของสารสื่อประสาทรวมไปถึงภาวะเครียดเรื้อรังเป็นปัจจัยที่มีบทบาทสำคัญที่ทำให้เกิดอาการเพ้อ 

สาเหตุที่ทำให้เกิดอาการเพ้อมีดังต่อไปนี้ 

  • การติดเชื้อเช่นโรคปอดบวมและติดเชื้อกระเพาะปัสสาวะ 
  • มีระดับฮอร์โมนแอซิติลโคลีนหรือโพามีนไม่สมดุลกัน  
  • เนื้องอกในสมอง
  • ปวดหัวอย่างรุนเเรง
  • ตับหรือไตวาย
  • การดื่มแอลกอฮอล การใช้ยา หรือ การใช้ยาที่ผิดปกติ 
  • การใช้ยาบางชนิดเช่นยารักษาความดันเลือด ยานอนหลับและยาระงับประสาท 
  • การสัมผัสกับสารพิษ
  • ภาวะขาดการนอนหลับอย่างรุนเเรง 

การรักษาอาการเพ้อ

แพทย์อาจจำเป็นต้องใช้ยาเพื่อรักษาอาการที่เกิดจากอาการเพ้อ 

องค์การอาหารและยาแห่งสหรัฐอเมริกา (FDA) ยังไม่ได้มีการรับรองยาชนิดใดที่สามารถใช้รักษาอาการเพ้อโดยเฉพาะ โดยปกติการรักษาเบื้องต้นมักมุ่งเน้นที่การระบุอาการเเละรักษาตามอาการที่เกิดขึ้น 

ถ้าหากเกิดภาวะเพ้อเนื่องจากการเปลี่ยนชนิดยาหรือหยุดเข้ารับการรักษาซึ่งสิ่งที่สำคัญ

แพทย์อาจสั่งยาให้ผู้ป่วยใช้เพื่อรักษาอาการที่เกิดจากภาวะเพ้อ ตัวอย่างเช่นผู้ป่วยบางคนที่มีอาการติดเชื้อจากเเบคทีเรีย แพทย์จะใช้ยาปฏิชีวนะรักษาอาการนี้  

แพทย์สามารถจัดยาที่ใช้รักษาอาการทางจิตในปริมาณเล็กน้อยให้กับผู้ป่วยที่มีอาการรุนเเรงหรืออันตราย อย่างเช่นมีอาการกระวนกระวายใจหรือมีพฤติกรรมก้าวร้าวอย่างรุนเเรง ตัวอย่างของยาทางจิตเวชที่แพทย์ใช้รักษาอาการเพ้อได้แก่

  • ยาต้านอาการซึมเศร้า
  • ยาระงับประสาท
  • ยาโดพามีน บล็อกเกอร์

ข้อมูลจากบทความจากงานวิจัยปี 2018 ระบุว่าผู้ที่มีอาการเพ้ออาจมีอาการสับสนเฉียบพลันหลายวันไปจนถึงหลายเดือนหลังจากได้รับการรักษาอาการที่เกิดขึ้นเนื่องจากภาวะเพ้อ 

ควรไปพบเเพทย์เมื่อไหร่ 

ควรไปพบเเพทย์เมื่อพบว่าคนที่คุณรู้จักหรือคนที่คุณรักมีอารมณ์เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วหรือมีอาการของภาวะเพ้อที่เราได้กล่าวไปในบทความนี้ 

บทสรุป

อาการเพ้อเกิดจากสภาวะทางอารมณ์ที่เปลี่ยนแปลงอย่างฉับพลัน ซึ่งมักทำให้เกิดอาการสับสน มีปัญหาเกี่ยวกับความทรงจำหรือมีภาวะอารมณ์แปรปรวนหรือมีปัญหาด้านสติสัมปชัญญะ

ควรไปพบเเพทย์เมื่อคุณหรือคนที่รักเคยมีอาการใดอาการหนึ่งที่เกิดจากสภาวะเพ้อ

การติดเชื้อและความไม่สมดุลของสารเคมีหรือการใช้ยาบางชนิดเป็นสาเหตุทำให้เกิดอาการเพ้อได้ การวินิจฉัยพบโรคที่รวดเร็วและการรักษาอาการที่เกิดขึ้นอย่างเหมาะสมสามารถลดความเสี่ยงที่ทำให้เกิดภาวะเเทรกซ้อนได้ในอนาคต

นี่คือแหล่งที่มาของบทความของเรา

ความคิดเห็นล่าสุด