โรคซึมเศร้า (Depression) : อาการ สาเหตุ การรักษา

โรคซึมเศร้า (Depression) เกิดจาก ความเศร้า ความรู้สึกหดหู่ และการสูญเสียความสุขในชีวิตประจำวันเป็นความรู้สึกที่สามารถเกิดขึ้นได้กับทุกคน แต่ถ้าความรู้สึกเหล่านั้นส่งผลกระทบต่อชีวิตอย่างมาก อาจจะกลายเป็นผู้ป่วยภาวะซึมเศร้าได้ อ้างอิงจากองค์การอนามัยโลก (WHO) ภาวะซึมเศร้าเป็นสาเหตุหลักของความพิการที่เกิดขึ้นทั่วโลก เกิดขึ้นได้กับคนทุกวัย 

กรมสุขภาพจิตเคยออกมาระบุถึงสถิติฆ่าตัวตายในปี 2561 สำเร็จ 4,137 คน เฉลี่ยวันละ 11.3 คนต่อวัน ในช่วงอายุ 25-59 ปี ที่เกิดปัญหาภาวะโรคจิต 7.45% โรคซึมเศร้า 6.54% ในปี 2562 มีตัวเลข 14.4คน ต่อคนไทย 1 แสนคน อยู่ในวัยเฉลี่ย 45 ปี ในจำนวนนี้มีผู้ป่วยโรคซึมเศร้า 7.8%

Depression คือ ปัญหาสุขภาพจิตกำลังเป็นภัยเงียบคุกคามสังคมไทยนี้ นพ.อภิชาติ จริยาวิลาศ จิตแพทย์ และโฆษกกรมสุขภาพจิต ให้ข้อมูลว่า องค์การอนามัยโลกได้ประเมินตัวเลขของผู้ป่วยโรคซึมเศร้าอยู่ที่ 5.4% ของบุคคลทั่วไป นั่นหมายความว่า ในคนทั่วไป 100 คน ต้องมีผู้ป่วยโรคซึมเศร้า 5 คน และมีบางประเทศมากถึง 10%

อาการของผู้ป่วยภาวะซึมเศร้า

ผู้ป่วยโรคซึมเศร้าจะมีอาการดังต่อไปนี้:

  • อารมณ์หดหู่
  • ลดความสนใจในกิจกรรมที่เคยทำ
  • สูญเสียความต้องการทางเพศ
  • เบื่ออาหาร
  • น้ำหนักเพิ่มหรือลดอย่างไม่มีสาเหตุ
  • นอนหลับมากเกินไปหรือน้อยเกินไป
  • กระสับกระส่าย
  • การเคลื่อนไหวและการพูดช้าลง
  • เหนื่อยล้า ไม่มีแรง
  • รู้สึกไม่มีคุณค่า
  • ไม่มีสมาธิ และขาดสมาธิ
  • มีความคิดพยายามฆ่าตัวตาย

ภาวะซึมเศร้าในผู้ป่วยหญิง

อาการของโรคซึมเศร้าที่มักปรากฏในผู้หญิง มีดังนี้ :

  • หงุดหงิด
  • กังวล
  • อารมณ์แปรปรวน
  • ความเมื่อยล้า
  • ติดอยู่ในความคิดเชิงลบ

นอกจากนี้ภาวะซึมเศร้าบางประเภทยังมีลักษณะเฉพาะของผู้หญิงเช่น :

  • ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด
  • ภาวะซึมเศร้าก่อนประจำเดือนมา

ภาวะซึมเศร้าในผู้ป่วยชาย

อาการของภาวะซึมเศร้าที่มักปรากฏในผู้ชาย มีดังนี้ :

  • หลีกเลี่ยงปฏิสัมพันธ์ในครอบครัวและสังคม
  • ทำงานหักโหม
  • มีปัญหาเรื่องความรับผิดชอบ
  • การแสดงพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสมในความสัมพันธ์ต่างๆ

ภาวะซึมเศร้าในผู้ป่วยเด็ก

อาการของภาวะซึมเศร้าที่มักปรากฏในเด็ก มีดังนี้:

  • ร้องไห้
  • เหนื่อยล้า
  • ติดพ่อแม่
  • พฤติกรรมต่อต้าน
  • พูดจาเสียงดัง

เด็กนั้นไม่สามารถแสดงอารมณ์อย่างเต็มที่ ทำให้ยากที่จะวินิจฉัยการป่วยโรคซึมเศร้า

สาเหตุของภาวะซึมเศร้า

สาเหตุของโรคซึมเศร้านั้นสามารถเกิดจากหลายปัจจัยรวมกัน ซึ่งประกอบไปด้วยปัจจัยดังนี้ :

  • พันธุกรรม
  • การเปลี่ยนแปลงของสารในสมอง
  • สิ่งแวดล้อม
  • จิตวิทยาและสังคม
  • ปัญหาสุขภาพ เช่น โรคไบโพลาร์

ประเภทของภาวะซึมเศร้า

ภาวะซึมเศร้าที่พบได้บ่อยมีดังนี้

โรคซึมเศร้า

ผู้ป่วยที่มีภาวะซึมเศร้าที่เจอสภาวะความเศร้าอย่างต่อเนื่อง ทำให้หมดความสนใจในกิจกรรมที่เคยสนุก การรักษาจะใช้วิธีให้ยาและจิตบำบัด

โรคซึมเศร้าเรื้อรัง

โรคซึมเศร้าทำให้เกิดอาการอย่างต่อเนื่องเป็นเวลามากกว่า 2 ปี ผู้ป่วยที่มีความผิดปกตินี้จะมีอาการเหมือนโรคซึมเศร้า

โรคไบโพลาร์

อาการซึมเศร้าเป็นอาการหนึ่งของโรคอารมณ์แปรปรวนสองขั้ว และการวิจัยแสดงให้เห็นว่า ผู้ป่วยโรคนี้อาจมีอาการประมาณครึ่งหนึ่งของเวลาที่ใช้ไปกับการซึมเศร้า ทำให้ยากที่จะแยกแยะจากภาวะซึมเศร้าได้

โรคซึมเศร้าแบบมีอาการโรคจิต

ผู้ป่วยโรคซึมเศร้าบางรายมีอาการทางจิตเมื่ออยู่ในภาวะซึมเศร้า โรคจิตนั้นเกี่ยวข้องกับอาการหลงผิด เช่น ความเชื่อผิด ๆ และการไม่อยู่กับความเป็นจริง นอกจากนี้อาจจะมีอาการหลอนร่วมด้วย

ภาวะซึมเศร้าหลังคลอด

หลังจากคลอดลูกผู้หญิงหลายคนอาจเกิดอาการ “เบบี้บลูส์” เมื่อระดับฮอร์โมนปรับขึ้นใหม่หลังคลอด อาจทำให้ภาวะซึมเศร้าหลังคลอดมีความรุนแรงมากขึ้น

อาการนี้สามารถคงอยู่เป็นเดือนหรือเป็นปี หากมีอาการซึมเศร้าต่อเนื่องหลังคลอดควรไปพบแพทย์เพื่อรับการรักษา

โรคซึมเศร้าตามฤดูกาล

โรคอารมณ์ตามฤดูกาลหรือ SAD ภาวะซึมเศร้าประเภทนี้เกี่ยวข้องกับการลดลงของแสงในช่วงฤดูใบไม้ร่วงและฤดูหนาว และตอบสนองต่อการรักษาด้วยแสง คนที่อาศัยอยู่ในประเทศที่มีฤดูหนาวที่ยาวนานมักจะมีภาวะซึมเศร้าประเภทนี้

โรคซึมเศร้า (Depression)

การรักษาโรคซึมเศร้า

ภาวะซึมเศร้าสามารถรักษาได้ และสามารถรับมือได้ด้วยการทำ 3 สิ่งนี้:

การสนับสนุนและให้ความรู้ : การแนะนำวิธีการแก้ไขและการจัดการปัญหา เพื่อให้ความรู้แก่สมาชิกครอบครัว

การทำจิตบำบัด: เป็นการบำบัดด้วยการพูด ได้แก่ การให้คำปรึกษาแบบตัวต่อตัว และการบำบัดพฤติกรรมทางปัญญา (CBT)

การรักษาด้วยยา: แพทย์จะให้ยาแก้ซึมเศร้ากับผู้ป่วยเพื่อบรรเทาอาการ

ยารักษาโรคซึมเศร้า

ยารักษาโรคซึมเศร้าจะใช้สำหรับผู้ป่วยซึมเศร้าปานกลางไปถึงรุนแรง ยาเหล่านี้ได้แก่

  • Antidepressants 
  • Selective serotonin reuptake inhibitors (SSRIs)
  • Monoamine oxidase inhibitors (MAOIs)
  • Tricyclic antidepressants
  • Atypical antidepressants
  • Selective serotonin and norepinephrine reuptake inhibitors (SNRIs)

ผู้ป่วยควรใช้ยาภายใต้คำแนะนำของแพทย์ ยาบางตัวเมื่อใช้ไปในระยะเวลาหนึ่งจะก่อให้เกิดผลข้างเคียง และในผู้ป่วยบางรายหยุดรับประทานยาหลังจากอาการดีขึ้น แต่สิ่งนี้อาจนำไปสู่การกำเริบของโรคหากไม่รับประทานยาให้หมดตามคำสั่งแพทย์

ผลข้างเคียงของยารักษาโรคซึมเศร้า

SSRIs และ SNRIs นั้นมีผลข้างเคียงดังนี้

  • คลื่นไส้
  • ท้องผูก
  • ท้องร่วง
  • น้ำตาลในเลือดต่ำ
  • น้ำหนักลดไม่มีสาเหตุ
  • ผื่น
  • เสื่อมสมรรถภาพทางเพศ

การเยียวยารักษาด้วยธรรมชาติ

ผู้ป่วยบางรายใช้การรักษาแบบธรรมชาติ เช่น ยาสมุนไพร เพื่อรักษาอาการซึมเศร้าระดับเล็กน้อยถึงปานกลาง อย่างไรก็ตามเนื่องจากองค์การอาหารและยาไม่ได้รับรองว่าการเยียวยาด้วยสมุนไพรนั้นมีประสิทธิภาพ ดังนั้นผลิตภัณฑ์เหล่านี้อาจไม่ปลอดภัยหรือไม่มีประสิทธิภาพ 

สมุนไพรที่นิยมใช้ในการรักษาผู้ป่วยโรคซึมเศร้า :

โสม: แพทย์แผนโบราณจะใช้สิ่งนี้ เพื่อปรับปรุงความสับสนของจิตใจ และลดความเครียด

คาโมไมล์: มีฟลาโวนอยด์ที่อาจมีฤทธิ์ต้านซึมเศร้า 

ลาเวนเดอร์: ช่วยลดความวิตกกังวลและอาการนอนไม่หลับ 

ก่อนใช้ยาสมุนไพรหรืออาหารเสริมชนิดใด เพื่อรักษาอาการซึมเศร้า ควรปรึกษาแพทย์ก่อนการใช้งาน

นี่คือแหล่งที่มาของบทความของเรา

ความคิดเห็นล่าสุด