Club of Thai Health

บทความสุขภาพ

โรคเบาหวานขึ้นจอประสาทตา

โรคเบาหวานขึ้นจอประสาทตา (Diabetic retinopathy) : อาการ สาเหตุ การรักษา

จอประสาทตาเป็นเนื้อเยื่อที่ปกคลุมที่ด้านหลังของดวงตา มีความไวต่อแสง มีหน้าที่ทำให้เรามองเห็นเมื่อแสงตกกระทบไปยังวัตถุและสะท้อนกลับมาที่ดวงตาจากนั้นส่งสัญญาณไปสมอง เพื่อให้เกิดเป็นภาพต่างๆ กระบวนการนี้ทำให้เกิดการมองเห็น และเป็นปัจจัยที่สำคัญของดวงตาคนเรา เบาหวานขึ้นจอประสาทตา (Diabetic retinopathy) ทำลายเส้นเลือดที่หล่อเลี้ยงเนื้อเยื่อรอบๆ จอประสาทตาเป็นสาเหตุที่จะให้สูญเสียความชุ่มชื้นในดวงตา และสูญเสียการมองเห็นในที่สุด

เบาหวานขึ้นจอประสาทตา DR มีอยู่ 2 ประเภท:

  • ภาวะเบาหวานขึ้นจอตาระยะไม่ลุกลาม (NPDR): นี่เป็นเบาหวานที่รุนแรงกว่าเบาหวานขึ้นตาโดยปกติ มักจะไม่แสดงอาการใดๆ
  • ภาวะเบาหวานขึ้นจอตาระยะลุกลาม (PDR): PDR เป็นระยะสุดท้ายของเบาหวานขึ้นจอตา ทำให้เกิดความผิดปกติของเส้นเลือดที่หล่อเลี้ยงจอประสาทตา

ในผู้ป่วยโรคเบาหวาน มักเกิดภาวะแทรกซ้อนตามระบบและอวัยวะต่างๆ ภาวะแทรกซ้อนสำคัญที่ผู้ป่วยเบาหวานควรได้รับการคัดกรอง คือภาวะเบาหวานขึ้นประสาทตา ซึ่งพบว่าเป็นสาเหตุของการสูญเสียการมองเห็นมากเป็นอันดับ 2 รองลงมาจากต้อกระจก จากสถิติพบว่าโอกาสที่เบาหวานจะเข้าสู่จอประสาทตามีสูงถึง 80% โดยผู้ป่วยร้อยละ 2 มีภาวะตาบอด ขณะที่ผู้ป่วยร้อยละ 10 สูญเสียการมองเห็นอย่างรุนแรง

อาการโรคเบาหวานขึ้นตา

อาการเบาหวานขึ้นจอประสาทตามักไม่แสดงอาการใด ๆ ในระยะแรก จะแสดงอาการเมื่ออยู่ในระยะลุกลามเมื่ออาการเห็นได้ชัด ในบางครั้งอาการที่ตรวจพบและทำให้ทราบว่าเป็นเบาหวานขึ้นจอประสาทตาคือ การสูญเสียการมองเห็นอย่างกะทันหัน อาการของเบาหวานขึ้นจอประสาทตาได้แก่:

  • มองเห็นภาพซ้อน หรือเบลอ
  • มองเห็นสีไม่ชัดเจน
  • ถูกรบกวนการมองเห็น
  • สายตาตอนกลางคืนไม่ดี
  • สูญเสียการมองเห็นอย่างกะทันหัน

เบาหวานขึ้นจอประสาทตา หรือ DR มักจะมีผลต่อดวงตาทั้งสองข้าง วิธีเดียวที่ผู้ป่วยโรคเบาหวานสามารถป้องกัน DR ได้คือ เข้ารับการตรวจสอบจากจักษุแพทย์

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยงของเบาหวานขึ้นจอประสาทตา

ผู้ป่วยโรคเบาหวานทุกคนสามารถมีการพัฒนาไปสู่เบาหวานขึ้นจอประสาทตา อย่างไรก็ตามจะมีความเสี่ยงมากขึ้นหากบุคคลนั้นมีอาการดังต่อไปนี้

  • ไม่มีการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด
  • ความดันโลหิตสูง
  • คอเลสเตอรอลสูง
  • กำลังตั้งครรภ์
  • สูบบุหรี่
  • เป็นผู้ป่วยโรคเบาหวานมานาน

ความเสียหายต่อเส้นเลือดที่หล่อเลี้ยงจอประสาทตาเป็นอาการสำคัญของเบาหวานขึ้นจอประสาทตา

ระดับน้ำตาลในเลือดสูงจะทำลายเส้นเลือดเหล่านี้ และ ทำให้การไหลเวียนของเลือดที่จอเรตินาแย่ลง และอาจมีการรั่วของเลือดทำให้ส่งผลต่อการมองไม่เห็น

อย่างไรก็ตามในระยะลุกลามการไหลเวียนของเลือดจะยังมีอยู่แต่ก็แย่ลง เพราะเส้นเลือดที่สร้างมาใหม่นันอ่อนแอ และรั่วได้ง่าย เมื่อเกิดการรั่วทำให้เกิดการสูญเสียการมองเห็นเป็นบางจุด และอาจทำให้เกิดรอยแผลที่แยกจอประสาทตาออก ทำให้สูญเสียการมองเห็นโดยสิ้นเชิง

วิธีการรักษาเบาหวานขึ้นจอประสาทตา DR

การรักษา DR ขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง รวมไปถึงความรุนแรง และประเภทของ DR และวิธีการรักษาที่ตอบสนองต่อผู้ป่วยนั้นๆ ในระยะไม่ลุกลามแพทย์จะไม่ทำการรักษาโดยทันที แต่จะทำการติดตามอาการอย่างใกล้ชิดเป็นระยะ ผู้ป่วยต้องให้ความร่วมมือในการควบคุมโรคเบาหวานกับแพทย์ ด้วยการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดเพื่อลดโอกาสการพัฒนาความรุนแรง แต่หากผู้ป่วยมีอาการุนแรงจำเป็นต้องเข้ารับการผ่าตัด

 โดยการผ่าตัดมีดังนี้

การรักษาด้วยการฉายแสงหรือเลเซอร์

เป็นการรักษาภายใต้การควบคุมของแพทย์ด้วยเลเซอร์ไปยังเป้าหมายที่จะปิดผนึกรอยรั่วจากเส้นเลือดที่ผิดปกติ โดวสามารถหยุดหรือชะลอการรั่วไหลของเลือดผู้คนมักจะมองเห็นไม่ชัดเป็นเวลา 24 ชั่วโมงหลังการรักษาด้วยเลเซอร์ หรืออาจมองเห็นจุดเล็กๆ ในสายตาเป็นเวลานาน 2-3 สัปดาห์หลังการรักษา

การรักษาด้วยเลเซอร์แบบกระจาย

การใช้เลเซอร์แบบกระจายจะถูกนำไปใช้กับบริเวณของจอประสาทตาที่อยู่ห่างจากจุดดำที่อยู่ตรงกลางของจอประสาทตา การเลเซอร์ช่วยให้เส้นเลือดที่หล่อเลี้ยงจอประสาทตาที่เกิดใหม่นั้นมีความแข็งแรง หลังการรักษาผู้ป่วยอาจจะมองไม่เห็นนาน 24 ชม

การผ่าตัดเพื่อเอาบางส่วนออก

เป็นการกำจัดเนื้อเยื่อบางส่วนออกจากดวงตา ศัลยแพทย์จะแทนที่ของเหลวใสแทน ดวงตาจะดูดซึมของเหลวเหล่านั้น และได้รับการฟื้นฟูจอประสาทตา

แผลจากเนื้อเยื่อที่แยกจอประสาทตาออกจะถูกผ่าตัดออกโดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ จากนั้นจอประสาทตาจะแข็งแรงขึ้น หลังการผ่าตัดผู้ป่วยจำเป็นต้องสวมผ้าปิดตา และค่อยๆ ใช้สายตาอีกครั้ง อย่างค่อยเป็นค่อยไป

หากใช้แก๊สแทนของเหลวใสในการรักษาผู้ป่วยไม่ควรเดินทางโดยเครื่องบินจนกว่าแก๊สจะถูกดูดซึมแล้ว หลังการผ่าตัดอาจมีอาการตาพร่ามัวไปสักระยะก่อนที่การมองเห็นจะกลับมาอีกครั้ง การผ่าตัดนั้นไม่ใช่วิธีการรักษาแต่เป็นการกำจัดเพื่อชะลอการลุกลาม

นี่คือแหล่งที่มาของบทความของเรา

ความคิดเห็นล่าสุด