บทความสุขภาพ
ปากแห้ง (Dry Mouth) : อาการ สาเหตุ การรักษา

ปากแห้ง (Dry Mouth) : อาการ สาเหตุ การรักษา

31.12
46
0

ปากแห้ง (Dry Mouth) เป็นอาการที่นำไปสู่สภาวะของการขาดน้ำลาย คนที่ปากแห้งคือคนที่มีน้ำลายไม่มากพอที่จะให้มีความชุ่มชื้นในช่องปาก 

สภาวะอย่างนี้จะเรียกอย่างไม่เป็นทางการว่า xerostomia, pasties, cottonmouth, drooth, doughmouth, หรือ des.

บทความนี้จะกล่าวถึงสาเกตุ อาการ การวินิจฉัย และการรักษาอาการปากแห้ง

ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับอาการปากแห้ง

ประเด็นสำคัญหลักๆที่ควรรู้เกี่ยวกับอาการปากแห้ง มีดังนี้ 

  • โดยส่วนใหญ่แล้วอาการปากแห้งมักจะเกิดขึ้นกับผู้สูงอายุ
  • อาการปากแห้งโดยทั่วไปมักจะเกิดจากผลข้างเคียงจากการใช้ยา
  • คนที่มีอาการปากแห้งมักจะมีอาการริมฝีปากแตก มีกลิ่นปาก และน้ำลายเหนียวร่วมด้วย
  • คนที่ปากแห้งควรหลีกเลี่ยงอาการที่มีรสจัด และไม่ควรดื่มเครื่องดื่มที่มีส่วนผสมของน้ำตาล

สาเหตุที่ทำให้ปากแห้ง

สาเหตุที่อาจทำให้เกิดอาการปากแห้งมีดังนี้:

ยารักษาโรค: ยาตามใบสั่งแพทย์หลายชนิดและยาที่ขายตามร้านขายยาทั่วไป สามารถทำให้เกิดอาการปากแห้งได้ รวมถึงยาแก้แพ้ ยาลดความอ้วน ยาลดความดัน ยาแก้ท้องเสีย ยาคลายกล้ามเนื้อ ยารักษาต่อมปัสสาวะ ยารักษาโรคพาร์คินสันบางตัว และยาอีกหลายชนิดที่นำมาใช้ในการรักษาโรคซึมเศร้า 

อายุ: ถึงแม้ว่าอาการปากแห้งจะไม่ได้เกิดขึ้นจากความชรา แต่คนแก่มักจะมีแนวโน้มที่จะใช้ยามากกว่าคนในช่วงวัยอื่น และยาเหล่านั้นก็เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการปากแห้งในคนวัยสูงอายุนี้

ผลข้างเคียงจากการรักษามะเร็ง: การฉายแสงหรือฉายรังสีที่ศรีษะหรือที่ลำคอ (อันเนื่องมาจากการรักษาโรคมะเร็ง) ทำให้ต่อมน้ำลายถูกทำลายได้ ซึ่งหากเป็นเช่นนั้น จะทำให้ความสามารถในการผลิตน้ำลายทำได้น้อยลง หากรักษาโดยวิธีเคมีบำบัด ยาเคมีบำบัดก็มีผลทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงลักษณะเดิมที่เป็นอยู่ตามธรรมชาติของน้ำลาย ตลอดจนปริมาณที่ร่างการจะสามารถผลืตได้ให้น้อยลงอีกด้วย

การบาดเจ็บหรือการผ่าตัด: การบาดเจ็บหรือการผ่าตัดในบริเวณศีรษะหรือลำคอ อาจทำให้เส้นประสาทในบริเวณนี้ได้รับความเสียหาย และเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการปากแห้งได้

ยาสูบ: การเคี้ยวหรือสูบบุหรี่ เป็นการเพิ่มภาวะความเสี่ยงที่จะเกิดอาการปากแห้ง

ภาวะขาดน้ำ: เกิดจากการดื่มน้ำไม่เพียงพอ อาจส่งผลให้ปากแห้งได้

การออกกำลังกายหรือการอยู่ในที่มีอากาศร้อนเกินไป: ในสภาวะเช่นนี้จะทำให้ต่อมน้ำลายแห้งอันเนื่องจากของเหลวในร่างกายจะไปรวมตัวในบางจุดในร่างกาย อาการปากแห้งจะมีอาการมากขึ้นเรื่อยๆ หากออกกำลังกายหรือเล่นต่อเนื่องเป็นเวลานานในสภาวะดังกล่าว

เงื่อนไขบางอย่างของสุขภาพ: ความเจ็บป่วย ลักษณะนิสัยบางประการ มีผลทำให้เกิดอาการปากแห้งได้ เช่น:

อาการปากแห้ง

สัญญาณและอาการ มีดังนี้:

  • มีกลิ่นปาก
  • ริมฝีปากแห้ง แตก (cheilitis)
  • เยื่อบุในช่องปากหรือเยื่อบุบริเวณกระทุ้งแก้ม ฉีกขาด 
  • อาการแห้งกร้านในปาก
  • สูญเสียการรับรู้รส หรือการรรับรู้รสที่ผิดเพื้ยน (dysgeusia)
  • การติดเชื้อราในปาก
  • ปากพอง (glossodynia)หรือมีอาการเจ็บลิ้น
  • กระหายน้ำบ่อยขึ้นโดยเฉพาะอย่างยิ่งในเวลากลางคืน
  • ลิ้นเป็นแผลและอักเสบ
  • ทำลิปสติกติดฟัน
  • มีปัญหาเกี่ยวกับเหงือกบ่อยขึ้น
  • ฟันผุและมีคราบจุลินทรีย์ในปากมากขึ้น
  • มีปัญหาในการพูด
  • มีปัญหาในการกลืนหรือเคี้ยว โดยเฉพาะกับอาหารแห้งหรือร่วนเช่น แครกเกอร์หรือซีเรียล
  • ปัญหาเกี่ยวกับการใส่ฟันปลอม ยึดฟันปลอม เป็นแผลเนื่องมาจากฟันปลอม มีอาการลิ้นติดที่เพดานปาก
  • มีการติดเชื้อที่ต่อมน้ำลาย (sialadenitis)
  • เจ็บคอ
  • น้ำลายเหนียว

การรักษาอาการปากแห้ง

การรักษาอาการปากแห้งขึ้นอยู่กับปัจจัยที่ทำให้ผู้ป่วยเกิดอาการเหล่านี้ เช่นอาจจะเกิดจากโรคประจำตัว หรือเกิดจากการใช้ยาบางชนิด ซึ่งหากพบสาเหตุที่แท้จริงแล้วก็จะสามารถรักษาได้จากสาเหตุนั้นๆ โดยจะสามารถลดผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นจากการรักษาได้

ยา: หากพบว่าอาการปากแห้งเกิดขึ้นจากการใช้ยาบางตัว แทพย์อาจจะทำการลดขนาดยาให้น้อยลงหรือเปลี่ยนชนิดของยาเพื่อให้ให้มีผลน้อยต่อการทำให้เกิดอาการปากแห้ง 

การกระตุ้นการผลิตน้ำลาย: แพทย์อาจจะมีการสั่งยาเพิ่มการผลิตน้ำลายให้แก่ผู้มีอาการ เช่น pilocarpine (Salagen) หรือ cevimeline (Evoxac).

ผู้เชี่ยวชาญได้กล่าวว่า การรักษาอาการปากแห้งมีโดยทั่วไปแล้วมี 4 ส่วนใหญ่ๆ ดังนี้:

  • เพิ่มการไหลของน้ำลาย
  • เพิ่มเติมสารคัดหลั่งที่หายไป
  • ควบคุมโรคฟันผุ
  • มีการวัดผลเฉพาะอย่างหรือมีมาตรการเฉพาะ เช่น การรักษาอาการติดเชื้อ 

ผู้ที่มีอาการปากแห้งควรให้ความสำคัญกับสุขอนามัยของช่องปากและฟันเป็นพิเศษ ซึ่งรวมถึงการกำจัดคราบหินปูนและดูแลรักษาอาการเหงือกอักเสบและโรคฟันผุ การแปรงฟันและใช้ไหมขัดฟันเป็นสิ่งสำคัญที่ผู้มีอาการปากแห้งควรทำอย่างสม่ำเสมอ

นี่คือแหล่งที่มาในบทความของเรา

ความคิดเห็น (0)

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *