บทความสุขภาพ
ลิ้นอักเสบ (Glossitis) : อาการ สาเหตุ การรักษา

ลิ้นอักเสบ (Glossitis) : อาการ สาเหตุ การรักษา

26.04
45
0

ลิ้นอักเสบ (Glossitis) คือภาวะที่ลิ้นมีอาการอักเสบ ทำให้ลิ้นเปลี่ยนสีและผิวลิ้นมีลักษณะเปลี่ยนไป

ร่วมกับอาการบวม ลิ้นอักเสบทำให้ลิ้นมีสีและลักษณะผิวลิ้นที่เปลี่ยนไปจากเดิมเพราะมีปุ่มก้อนเล็กๆบนผิวลิ้นจะหดตัวลง, และที่ผิวลิ้นจะเริ่มมีรอยแดงและมันวาว

ในรายที่เป็นลิ้นอักเสบรุนแรงจะทำให้รู้สึกเจ็บลิ้นมาก ส่งผลต่อการพูดและการรับประทาน

ลิ้นอักเสบแบ่งออกเป็นหลายประเภท ดังนี้:

  • ลิ้นอักเสบแบบเฉียบพลัน เป็นอาการอักเสบที่เกิดขึ้นอย่างเฉียบพลัน และมักมีอาการรุนแรง 
  • ลิ้นอักเสบแบบเรื้อรัง เป็นอาการอักเสบที่ลิ้นที่เกิดขึ้นบ่อยๆเรื้อรัง ซึ่งอาจเป็นสัญญานจากปัญหาสุขภาพอื่นๆได้
  • ลิ้นเลี่ยนหรือที่เรียกว่า Hunter’s glossitis เกิดขึ้นเมื่อปุ่มเล็กๆบนลิ้นหดตัวหายไป ทำให้สีและลักษณะของผิวลิ้นเปลี่ยนไป ซึ่งทำให้ลิ้นดูเป็นมันวาว
  • Median rhomboid glossitis คือลิ้นอักเสบที่เกิดขึ้นกับเนื้อเยื่อด้านบนของลิ้น เกิดจากการติดเชื้อราโดยเฉพาะเชื้อราชนิด Candida    

สาเหตุของลิ้นอักเสบ

สาเหตุที่ทำให้ลิ้นอักเสบมีหลายสาเหตุ เช่น:

อาการแพ้

เมื่อลิ้นอักเสบเกิดขึ้นเพราะมาจากอาการแพ้ ลิ้นอักเสบชนิดนี้มักเกิดขึ้นแบบเฉียบพลัน ลิ้นจะเกิดการบวมและเจ็บแบบฉับพลัน เนื่องจากแพ้อาหารบางชนิด แพ้ยาหรือสิ่งที่สร้างความระคายเคืองเฉพาะเจาะจงบางชนิดที่เป็นสาเหตุของอาการแพ้

การบาดเจ็บภายในช่องปาก

การบาดเจ็บในช่องปาก เช่นรอยข่วนเกี่ยวเล็กๆจากเหล็กดัดฟัน หรือแผลพองไหม้จากอาหารที่ร้อนเกินไป ก็เป็นสาเหตุทำให้ลิ้นมีการอักเสบและบวมได้

เมื่อการจัดฟันเป็นสาเหตุของอาการลิ้นอักเสบ ผู้ป่วยมีความเสี่ยงที่จะเป็นลิ้นอักเสบเรื้อรัง เพราะจะต้องเกิดการบาดเจ็บในช่องปากหรือที่ลิ้นซ้ำๆไปเรื่อยๆจนกว่าจะจัดฟันเสร็จ

โรคอื่นๆ

มีโรคหลายโรคที่เป็นสาเหตุของลิ้นอักเสบ โดยเฉพาะโรคที่เกี่ยวข้องกับการขาดสารอาหาร เช่น โรคเซลิแอค, โรคขาดพลังงานและโปรตีน, และภาวะโลหิตจางที่เรื้อรังและรุนแรง

โรคที่ทำลายระบบภูมิคุ้มกัน เช่นโรคกลุ่มอาการโจเกรน ที่เป็นสาเหตุของการเปลี่ยนแปลงในช่องปากก็อาจนำไปสู่ภาวะลิ้นอักเสบได้

การติดเชื้อ

เชื้อแบคทีเรีย, เชื้อไวรัส,และเชื้อรา ทั้งหมดล้วนเป็นสาเหตุของการเกิดลิ้นอักเสบทั้งสิ้น โรคเริมซึ่งเป็นการติดเชื้อไวรัสชนิดหนึ่งและโรคติดเชื้อราเป็นโรคติดเชื้อที่พบว่าเป็นสาเหตุส่วนใหญ่ของการเกิดอาการลิ้นอักเสบ

โภชนาการบกพร่อง

ธาตุเหล็กพร่องเกิดขึ้นเมื่อร่างกายมีธาตุเหล็กในเลือดไม่เพียงพอ สามารถไปกระตุ้นให้เกิดอาการลิ้นอักเสบได้ ตั้งแต่ระดับธาตุเหล็กต่ำไปจนถึงระดับไมโอโกลบินต่ำ สองตัวนี้คือสสารในเลือดที่มีบทบาทหน้าที่สำคัญในการสร้างความแข็งแรงให้กล้ามเนื้อทุกส่วนในร่างกาย รวมไปถึงที่บริเวณลิ้นด้วย

การขาดวิตามินบี12 ก็อาจเป็นสาเหตุทำให้เกิดอาการลิ้นอักเสบได้

Glossitis

อาการของลิ้นอักเสบ

อาการลิ้นอักเสบมีความแตกต่างกันออกไปในแต่ละคน ทั้งนี้อาจขึ้นอยู่กับสาเหตุที่เป็นปัญหาสุขภาพอื่นๆที่ผู้ป่วยมีร่วมด้วย

อาการทั่วไปสำหรับลิ้นอักเสบคือ:

  • ลิ้นบวม ปวดลิ้น
  • เจ็บที่บริเวณลิ้น
  • แสบลิ้น ลิ้นไหม้หรือคัน
  • ลักษณะบนผิวลิ้นเปลี่ยนไปเนื่องจากปุ่มบนลิ้นมีขนาดและรูปร่างที่เปลี่ยนไป
  • สีบริเวณผิวลิ้นเปลี่ยนไป
  • สูญเสียความสามารถในการพูดหรือการกิน
  • มีปัญหาในการกลืน

การวินิจฉัย

ผู้ป่วยที่มีอาการลิ้นอักเสบควรไปพบแพทย์หรือทันตแพทย์ ในการตรวจวินิจฉัยแพทย์จะซักถามประวัติและอาการต่างที่เกิดขึ้นของผู้ป่วย

แพทย์หรือทันตแพทย์จะตรวจในช่องปากและลิ้นของผู้ป่วย เพื่อตรวจดูความผิดปกติบนผิวลิ้นและมองหาแผลพุพองหรือตุ่มก้อนบนลิ้นหรือเหงือก

แพทย์อาจ swab เอาตัวอย่างน้ำลายไปตรวจและสั่งตรวจเลือดเพื่อตรวจหาปัญหาสุขภาพของภาวะโภชนาการพร่องหรือเพื่อหาโรคอื่นๆ

การรักษาลิ้นอักเสบ

การรักษาอาการลิ้นอักเสบขึ้นอยู่กับสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการ โดยปกติแล้วอาการลิ้นอักเสบมักมีการตอบสนองต่อการรักษาจากแพทย์ได้ผลดีตั้งแต่ครั้งแรกที่รักษา 

แพทย์อาจสั่งจ่ายยาสำหรับผู้ป่วยที่มีอาการลิ้นอักเสบเนื่องมาจากโรคหรือการติดเชื้อ ด้วยยาปฏิชีวนะ, ยาต้านเชื้อรา, หรือยาต้านไวรัส ที่สามารถกำจัดการติดเชื้อแบคทีเรีย, เชื้อราและเชื้อไวรัสได้เป็นอย่างดี

แพทย์อาจสั่งอาหารเสริมให้ในรายที่อาการลิ้นอักเสบเกิดขึ้นเนื่องจากภาวะโภชนาการบกพร่อง และแพทย์จะให้คำแนะนำวิธีการเพิ่มเติมสารอาหารที่ขาดไปให้กับผู้ป่วย

หากภาวะโภชนาการบกพร่องยังเป็นสาเหตุของการเกิดปัญหารด้านสุขภาพอื่นๆร่วมด้วย เช่นโรคเซลิแอค แพทย์อาจต้องให้ทำการรักษาด้วยการปรับเปลี่ยนรูปแบบการรับประทานอาหารเพื่อจัดการแก้ไขปัญหาสุขภาพร่วมด้วย

การป้องกัน

การเกิดลิ้นอักเสบอาจไม่ใช่อาการที่จะสามารถป้องกันได้ทั้งหมด แต่อย่างไรก็ตามเราสามารถลดความเสี่ยงต่อการเกิดอาการได้โดย:

  • ดูแลสุขภาพให้แข็งแรงอยู่เสมอ
  • รักษาสุขอนามัยในช่องปากให้ดีอยู่เสมอด้วยการแปรงฟันสม่ำเสมอ ร่วมกับการใช้ไหมขัดฟันและบ้วนปาก
  • หลีกเลี่ยงสิ่งที่อาจสร้างอาการระคายเคือง เช่นอาหารรสจัด, การสูบบุหรี่และอาหารที่มีค่าความเป็นกรดสูง

การเฝ้าติดตาม

ผู้ป่วยที่มีอาการลิ้นอักเสบตามปกติแล้วมักหายสนิท เพียงแค่อาจต้องใช้เวลานานและต้องได้รับการรักษาที่ถูกต้องและเหมาะสม ในระหว่างการรักษา ควรหลีกเลี่ยงอาหารที่อาจสร้างความระคายเคืองให้กับลิ้น และพยายามรักษาสุขอนามัยในช่องปากด้วยการแปรงฟันและใช้ไหมขัดฟันอย่างสม่ำเสมอ

หากอาการยังไม่หายไปหลังจากผ่านไปซักระยะหนึ่ง ควรไปพบแพทย์ ในรายที่ลิ้นมีอาการบวมรุนแรงและเริ่มไปปิดกั้นทางเดินหายใจควรรีบพบแพทย์ทันที เพราะอาการบวมที่รุนแรงอาจนำไปสู่ปัญหาสุขภาพด้านอื่นๆที่รุนแรงได้

นี่คือแหล่งที่มาในบทความของเรา

ความคิดเห็น (0)

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *