Club of Thai Health

บทความสุขภาพ

ไตวาย

ไตวาย (Kidney Failure) : อาการ สาเหตุ การรักษา

โรคไตวาย (Kidney Failure) คือการที่ไตเกิดภาวะทำงานขัดข้องไม่สามารถกรองของเสียออกจากเลือดได้ และมีสาเหตุหลายอย่างที่ทำให้ไตทำงานผิดปกติซึ่งทำให้ไตเกิดภาวะป้องกันการขับของเสียเเละน้ำส่วนเกินออกจากร่างกายจึงส่งผลทำให้เกิดภายไตวาย  ในคนปกติควรมีค่าไตเท่ากับ 90-125 มิลลิลิตร/นาที/1.73 ตารางเมตร กรณีที่ค่าไตต่ำกว่านี้แสดงว่าเกิดภาวะไตเสื่อม

ข้อมูลจากสถาบันโรคเบาหวาน ระบบย่อยอาหารและโรคเกี่ยวกับไต   ระบุว่าภาวะไตล้มเหลวเกิดขึ้นเมื่อไตของผู้ป่วยสามารถทำงานได้น้อยกว่า 15% ไตทำหน้าที่ฟอกเลือดและกำจัดของเสียและน้ำส่วนเกินออกจากร่างกาย บางครั้งทำให้ไตสูญเสียประสิทธิภาพในการทำงานจึงนำไปสู่ภาวะไตวายได้

ในบทความนี้เราจะมาเรียนรู้เกี่ยวกับประเภทของภาวะไตวายและระยะของการเกิดไตวายรวมไปถึงอาการและสาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะไตวาย ทางเลือกในการรักษาและวิธีการป้องกัน

Kidney Failure

ประเภทของภาวะไตวาย

ภาวะไตวายมีอยู่ 2 ประเภทได้แก่ภาวะไตวายแบบเฉียบพลันและเรื้อรัง บทความต่อไปนี้จะอธิบายเกี่ยวกับรายละเอียดเพิ่มเติมต่อไป

ภาวะไตวายชนิดเฉียบพลัน

ภาวะไตวายเฉียบพลัน (AKF) หรือเรียกว่าอาการบาดเจ็บที่เกิดขึ้นกับไตหรือภาวะไตล้มเหลวเฉียบพลันเป็นอาการที่เกิดขึ้นทันที โดยปกติมักเกิดขึ้นภายในไม่กี่ชั่วโมงหรือไม่กี่วัน 

ภาวะไตวายเกิดขึ้นเนื่องจากอาการบาดเจ็บที่เกิดขึ้นกับไตหรือมีกระเเสเลือดในไตลดลง นอกจากนี้อาการเหล่านี้สามารถเกิดขึ้นเนื่องจากการอุดตันเช่นก้อนนิ่วหรือความดันเลือดในไตที่เพิ่มขึ้นจำนวนมาก 

ข้อมูลจากสถาบันการศึกษาเกี่ยวกับการรักษาระบบปัสสาวะระบุว่าการทำงานของไตจะกลับคืนสู่ภาวะปกติเมื่อได้รับการรักษาภาวะไตล้มเหลวเฉียบพลัน 

ภาวะไตล้มเหลวชนิดเรื้อรัง

ข้อมูลจากสถาบันโรคเบาหวาน ระบบย่อยอาหารและโรคเกี่ยวกับไต (NIDDK) ระบุว่าภาวะไตล้มเหลวชนิดเรื้อรัง (CKD) หรือเรียกว่าภาวะไตเสียหายเรื้อรังหรือโรคเกี่ยวกับไตเรื้อรังเกิดขึ้นกับประชากรมากกว่า 30 ล้านคนในสหรัฐอเมริกา 

เมื่อเกิดภาวะไตล้มเหลวชนิดเรื้อรังเกิดขึ้นหมายความว่าภาวะผิดปกติของไตนี้เกิดขึ้นยาวนานขึ้น โดยการเสียหายที่เกิดขึ้นกับไตจะค่อยๆเกิดขึ้นและนำมาสู่ภาวะไตล้มเหลวในที่สุด

อาการไตวาย

อาการของภาวะไตวายมีลักษณะแตกต่างกันขึ้นอยู่กับชนิดของการเกิดภาวะไตวายว่าเป็นแบบเฉียบพลันหรือเรื้อรังและระยะของการเกิดไตวายอยู่ที่ระยะเท่าไหร่ 

แม้ว่าอาการเริ่มต้นของของโรคที่เกี่ยวกับไตในระยะใดก็ตาม โดยปกติมักมีอาการปรากฎขึ้นเมื่อถึงระยะสุดท้ายของโรค

โดยปกติอาการของภาวะไตล้มเหลวได้แก่ 

  • มีอาการบวมที่เท้าและขาเนื่องจากการกักเก็บของเหลวภายในร่างกาย 
  • มีปัญหาเกี่ยวกับการนอนหลับ
  • มีตะคริวที่กล้ามเนื้อ
  • มีอาการชาที่นิ้วมือเเละนิ้วเท้า
  • สูญเสียความอยากอาหาร 
  • รู้สึกได้รับรสเมทาลิคภายในปาก

ระยะของอาการภาวะไตล้มเหลว 5 ระยะได้แก่

  • มีอาการปวดหัว
  • มีการผลิตปัสสาวะเพียงเล็กน้อยหรือไม่มีเลย
  • มีปัญหาเกี่ยวกับการหายใจ
  • มีอาการคลื่นไส้และอาเจียน 
  • มีสีผิวเปลี่ยนไป

การรักษาไตวาย

โดยส่วนใหญ่การรักษาภาวะไตวายมีทางเลือกในการรักษาดังต่อไปนี้ 

การฟอกไต 

การฟอกไตด้วยการใช้เครื่องไตเทียมที่ช่วยทำหน้าที่เปรียบเสมือนไตของจริงที่มีสุภาพดี โดยเครื่องฟอกไตเทียมจะทำหน้าที่กรองน้ำและของเสียออกจากเลือด

การฟอกไตชนิดนี้เรียกว่าการฟอกไตทางช่องท้องเป็นการใช้เนื้อเยื่อบริเวณช่องท้องเพื่อกรองเลือด

หลังจากพยาบาลได้สอนวิธีการฟอกไตให้กับคนที่ดูเเลผู้ป่วยเป็นเวลา 1-2 สัปดาห์เเล้ว ผู้ดูแลสามารถทำการฟอกไตให้กับผู้ป่วยได้ที่บ้านและที่ทำงานรวมไปถึงขณะเดินทางท่องเที่ยวได้ 

อย่างไรก็ตามการฟอกไตไม่สามารถรักษาภาวะไตล้มเหลวได้แต่สามารถช่วยทำให้คุณภาพชีวิตของผู้ป่วยดีขึ้นได้

การผ่าตัดปลูกถ่ายไต

ถ้าหากพบว่าไตสามารถทำงานได้ 20% หรือน้อยกว่านั้น แพทย์อาจจำเป็นต้องทำการผ่าตัดเพื่อปลูกถ่ายไต ซึ่งสามารถรับไตจากผู้ที่ยังมีชีวิตอยู่หรือผู้ที่เสียชีวิตเเล้วได้

หลังจากได้รับไตใหม่ ผู้ป่วยยังคงจำเป็นต้องทานยาเพื่อทำให้มั่นใจว่าร่างกายไม่เกิดการต่อต้านกับอวัยวะใหม่ที่ถูกปลูกถ่ายเข้าไปในร่างกาย

กระบวนการปลูกถ่ายไตใช้เวลายาวนานและไม่ใช่ทุกคนที่เหมาะสมกับการรักษาด้วยวิธีผ่าตัดเพื่อปลูกถ่ายไต

การรักษาในคลีนิคเฉพาะทาง

นอกจากนี้การรักษาในคลีนิคเฉพาะทางเป็นทางที่เหมาะกับผู้ป่วยเป็นโรคไตวายชนิดเรื้อรัง (CKD)

ซึ่งมีการรักษาหลากหลายประเภทได้แก่การใช้ยารักษาและการป้องกันภาวะไตวาย

การวางเเผนรักษา 

การวางแผนการรักษาจะประสบความสำเร็จได้เมื่อผู้ปฏิบัติตนด้วยวิธีดังต่อไปนี้ 

  • ระมัดระวังและตรวจสอบอาการที่เกิดขึ้นกับตนเองอยู่อย่างสม่ำเสมอและค่อยตรวจสอบดูว่ามีสัญญาณอาการใดๆที่ทำให้ทราบว่าการทำงานของไตล้มเหลวลงหรือไม่ 
  • ทานอาหารที่เหมาะสมกับผู้ที่เป็นโรคไตที่ได้รับคำสั่งจากแพทย์หรือนักโภชนาอาหาร 
  • ลดปริมาณหรือจำกัดการดื่มแอลกอฮลที่ทำให้ไตทำงานหนักมากขึ้น
  • พักผ่อนให้เพียงพอ
  • ออกกำลังกายเป็นประจำ

นอกจากนี้ผู้ป่วยที่มีภาวะไตวายอาจจำเป็นต้องได้รับการรักษาในกรณีที่เกิดภาวะเเทรกซ้อนเกิดขึ้นเช่นการรักษาภาวะโลหิตจาง แพทย์จะทำการให้ยาทานเสริมอาหารเช่นธาตุเหล็ก วิตามินบีหรือกรดโฟลิค

นี่คือแหล่งที่มาของบทความของเรา

ความคิดเห็นล่าสุด