บทความสุขภาพ
ภาวะไข้สูงอย่างรุนแรง (Malignant Hyperthermia) : อาการ สาเหตุ การรักษา 

ภาวะไข้สูงอย่างรุนแรง (Malignant Hyperthermia) : อาการ สาเหตุ การรักษา 

24.04
50
0

ภาวะไข้สูงอย่างรุนแรง (Malignant Hyperthermia) คือการตอบสนองอย่างรุนแรงต่อยาสลบหรือยาชาต่าง ๆ ซึ่งบางครั้งอาจทำให้เสียชีวิตได้ สาเหตุเกิดจากกรรมพันธ์ที่ผิดปกติของกล้ามเนื้อที่พบได้น้อยมาก  ในกรณีที่พบได้ไม่บ่อย การออกกำลังกายอย่างหนักหรือฮีทสโตรก(โรคลมแดด) ก็กระตุ้นให้เกิดภาวะไข้สูงอย่างรุนแรงได้ในผู้ที่มีความผิดปกติของกล้ามเนื้อได้เช่นกัน 

ในผู้ป่วยที่มีกล้ามเนื้อที่ผิดปกติ เซลล์กล้ามเนื้อมีโปรตีนที่ผิดปกติอยู่บนพื้นผิวเซลล์ โปรตีนเหล่านี้จะไม่ส่งผลใด ๆ ต่อการทำงานของกล้ามเนื้อจนกว่ากล้ามเนื้อนั้นจะได้รับการกระตุ้นโดยยาที่ทำให้เกิดปฏิกริยา

เมื่อผู้ป่วยที่มีภาวะนี้ได้รับยา: 

  • เซลล์กล้ามเนื้อสะสมแคลเซียมมากขึ้นอย่างไม่สามารถควบคุมได้ 
  • กล้ามเนื้อหดตัวและเกร็ง 
  • อุณภูมิของร่างกายเพิ่มสูงขึ้นอย่างรุนแรง 

ปกติภาวะไข้สูงอย่างรุนแรงจะเกิดขึ้นระหว่างและหลังการผ่าตัด แต่มันสามารถเกิดขึ้นเมื่อไหร่ก็ได้ที่ได้รับยาสลบหรือยาชาชนิดต่าง ๆ ดังนี้: 

  • ห้องฉุกเฉิน
  • ทันตกรรม 
  • ศัลยกรรม 
  • ห้องดูแลผู้ป่วยหนัก 

อาการต่าง ๆ ของภาวะไข้สูงอย่างรุนแรงสามารถเกิดขึ้นได้เพียงไม่กี่ชั่วโมงหลังได้รับยาที่เป็นตัวกระตุ้น อย่างไรก็ตาม อาการอาจเกิดขึ้นได้ใน 12 ชั่วโมงเช่นกัน 

ส่วนมากจะเกิดกับเด็กและผู้ใหญ่ที่มีอายุต่ำกว่า  30 ปี 

กล้ามเนื้อผิดปกติที่ทำให้เกิดาวะไข้สูงอย่างรุนแรงนั้นมีสาเหตุมาจากการกลายพันธุ์ของยีนหลายชนิด การกลายพันธุ์ที่พบบ่อยที่สุดเป็นสาเหตุครึ่งหนึ่งจากเคสทั้งหมด ผู้ที่มีการกลายพันธุ์ของยีนนี้มีโอกาสที่จะส่งต่อไปยังลูกหลานได้ 

สมาชิกในครอบครัวสามารถมีระดับของความไวต่อยาที่แตกต่างกันได้ ในบางกรณี ปฏิกริยานั้นไม่รุนแรง จึงทำให้ผู้ป่วยไม่ทราบและเกิดความเสี่ยงที่ได้รับยาเหล่านั้นหลายครั้งกว่าที่จะทราบ 

บางครั้งภาวะนี้เกิดขึ้นได้กับผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อดูเชน และสามารถเกิดขึ้นได้กับโรคกล้ามเนื้อื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการกลายพันธุ์ของยีน 

อาการไข้สูงอย่างรุนแรง

อาการและสัญญาณของภาวะไข้สูงอย่างรุนแรงมีดังนี้: 

  • อุณภูมิร่างกายเพิ่มสูงขึ้นมาก บางครั้งสูงกว่า 45 °C
  • กล้ามเนื้อเกร็ง หรือ ปวด โดยเฉพาะบริเวณขากรรไกร 
  • ผิวเเดง
  • เหงื่อออก 
  • หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ 
  • หายใจถี่ หรือ หายใจไม่สะดวก 
  • ปัสสาวะสีน้ำตาลหรือสีเหมือนโค้ก 
  • ความดันเลือดต่ำ (ช็อค
  • สับสน 
  • กล้ามเนื้ออ่อนแรงหรือบวมหลังเกิดอาการ 

การวินิจฉัยภาวะไข้สูงอย่างรุนแรง 

ผู้ป่วยส่วนมากจะไม่ได้รับการวินิจฉัยจนกระทั่งมีปฏิกริยาที่รุนแรงต่อยาสลบทั่วไป แพทย์จะคาดว่าน่าจะมีภาวะไข้สูงอย่างรุนแรงหากผู้ป่วยมีอาการเหล่านี้ โดยเฉพาะไข้สูงและกล้ามเนื้อเกร็ง 

การตรวจเลือดจะทำให้เห็นถึงความเปลี่ยนแปลงของสารเคมีที่นำไปสู่ภาวะไข้สูงอย่างรุนแรง ซึ่งรวมไปถึงระดับเอนไซม์ creatine phosphokinase และการเปลี่ยนแปลงของอิเล็กโตรไลต์ หรือผลเลือดที่แสดงถึงภาวะไตล้มเหลวก็เป็นสัญญาณเช่นกัน หากไม่ได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที หัวใจของผู้ป่วยอาจหยุดเต้นระหว่างการผ่าตัดได้ 

หากผู้ป่วยมีอาการทั้งหมดนี้ แพทย์อาจวินิฉัยว่าเป็นภาวะไข้สูงอย่างรุนแรงโดยไม่ต้องทำการตรวจเพิ่มเติมเลยก็ได้ 

วิธีอื่น ๆ ที่จะทำให้แพทย์สามารถวินิจฉัยโรคนี้ได้คือการตรวจสารพันธุกรรมและการส่งตรวจกล้ามเนื้อ 

ระยะเวลาในการรักษา 

อาการต่าง ๆ จะดีขึ้นภายใน 12-24 ชั่วโมงหากได้รับการรักษาที่เหมาะสม ซึ่งอาจรวมไปถึงภาวะการหายใจล้มเหลวหรือไตวาย อาการแทรกซ้อนเหล่านี้อาจใช้เวลานานกว่าจะดีขึ้น หรืออาจจะรักษาไม่หายเลย 

อย่างไรก็ตาม หากเกิดการตอบสนองก่อนที่จะได้รับการรักษา อาจเกิดอาการแทรกซ้อนต่าง ๆ ได้ 

การป้องกันภาวะไข้สูงอย่างรุนแรง

ปกติแล้วจะไม่มีการตรวจผู้ป่วยทุกคนก่อนที่จะเข้ารับการผ่าตัด อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วยบางคนควรได้รับการตรวจก่อนที่จะทำการผ่าตัด หรือควรหลีกเลี่ยงยาสลบที่เป็นสาเหตุของภาวะนี้

ผู้ป่วยเหล่านั้นคือ: 

  • ผู้ป่วยที่ครอบครัวมีประวัติเป็นภาวะไข้สูงอย่างรุนแรง 
  • ผู้ป่วยที่เคยมีปะวัติเป็นโรคลมแดดหรือภาวะไข้สูงอย่างรุนแรงหลังออกกำลังกาย 
  • ผู้ป่วยที่มีภาวะกล้ามเนื้อผิดปกติที่อาจเกี่ยวข้องกับภาวะไข้สูงอย่างรุนแรง 

หากผู้ป่วยไม่มีประวัติว่าคนในครอบครัวเป็นภาวะนี้ อาจไม่สามารถป้องกันได้ในครั้งแรก 

เมื่อผู้ป่วยถูกวินิจฉัยว่ามีภาวะนี้แล้ว ในการรักษาครั้งต่อไปก็สามารถที่จะป้องกันได้ และทุกครั้งที่จะต้องทำการผ่าตัดหรือทำหัตถการใดก็ควรแจ้งแพทย์ก่อน ซึ่งจะทำให้แพทย์หรือทันตแพทย์หลีกเลี่ยงการใช้ยาคลายกล้ามเนื้อหรือยาสลบที่มีความเสี่ยงสูงได้ 

ผู้ป่วยไม่จำเป็นต้องหลีกเลี่ยงการผ่าตัดเสียทีเดียว เพราะมียาสลบหลายชนิดที่ปลอดภัย หากผู้ป่วยทราบว่าตัวเองมีโอกาสที่จะมีภาวะไข้สูงอย่างรุนแรง ควรสวมสารัดข้อมือทางการแพทย์เพื่อที่แพทย์จะได้ทราบถึงภาวะที่มีเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน 

การรักษาอาการไข้สูงอย่างรุนแรง

เมื่อแพทย์สงสัยว่าผู้ป่วยอาจมีภาวะไข้สูงอย่างรุนแรง แพทย์ต้องรักษาภาวะนี้ในทันทีเพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน 

อันดับแรกคือต้องหยุดการให้ยาและหยุดการผ่าตัด และแพทย์จะให้ยาหย่อนกล้ามเนื้อ (Dantrium) เพื่อหยุดการเผาผลาญขของกล้ามเนื้อที่เพิ่มขึ้นอย่างอันตราย 

ยาหย่อนกล้ามเนื้อจะถูกฉีดให้แก่ผู้ป่วยจนกว่าอาการจะคงที่ และผู้ป่วยต้องรับประทานยาเป็นเม็ดต่ออีก 3 วัน 

การรักษาเพิ่มเติม ได้แก่: 

  • การลดอุณหภูมิร่างกาย: 
    • ละอองเย็นและพัดลม 
    • ผ้าห่มเย็น 
    • การให้น้ำเกลือเย็นเข้าเส้นเลือดดำ 
  • การให้ออกซิเจน
  • การใช้ยาเพื่อ: 
    • ควบคุมการเต้นของหัวใจ 
    • ทำให้ความดันเลือดคงที่ 
    • แก้ไขความผิดปกติของอิเล็กโตรไลต์ รวมไปถึง โพรแทสเซียม 
  • เฝ้าสังเกตความดันเลือด จังหวะการเต้นของหัวใจ ระดับของกรด และการทำงานของตับในห้องผู้ป่วยหนัก 

นี่คือที่มาในบทความของเรา

ความคิดเห็น (0)

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *