Club of Thai Health

บทความสุขภาพ

โรคจิตหวาดระแวง

โรคจิตหวาดระแวง (Paranoia) : อาการ สาเหตุ การรักษา

โรคจิตหวาดระแวง (Paranoia) คือ บุคคลหนึ่งกำลังถูกคุกคามไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง เช่น คนที่จ้องมองคุณ หรือมาอาการต่อต้าน แม้ว่าจะไม่มีข้อพิสูจน์ว่าเป็นความจริง สามารถเกิดกับคนจำนวนมากได้ในบางช่วงเวลาของชีวิต แม้ว่าคุณจะรู้ว่าความกังวลของคุณไม่ได้อยู่บนพื้นฐานของความเป็นจริง แต่ก็อาจเป็นปัญหาได้หากเกิดขึ้นบ่อยเกินไป

ความหวาดระแวงนับว่าเป็นปัญหาสุขภาพความรุนแรงมาก เป็นภาวะสุขภาพจิตที่หายากและทำร้ายบุคคลที่เป็นอย่างจริงจัง เมื่อไม่มีข้อพิสูจน์ ทำให้ผู้ป่วยอาจไม่รู้ตัวว่าหวาดระแวง

Paranoia

อาการของโรคหวาดระแวง

อาการหวาดระแวงประกอบไปด้วย:

  • รู้สึกว่าเป็นฝ่ายตั้งรับจากศัตรู
  • รู้สึกถูกลถกล้ำได้ง่าย
  • เชื่อว่าตนเองถูกเสมอและมีปัญหาในการผ่อนคลาย
  • ไม่สามารถประนีประนอมหรือยอมรับคำวิจารณ์ได้
  • ไม่วางใจหรือไว้ใจคนอื่น
  • มักจะอ่านความหมายหรือพฤติกรรมที่ซ่อนอยู่วนคนอื่นๆ

สาเหตุของอาการหวาดระแวง

อาการหวาดระแวงเล็กน้อย  การนอนหลับ

การนอนไม่หลับในคืนเดียว นั้นไม่ทำให้เกิดอาการหวาดระแวงแต่อย่างใด แต่ถ้านอนไม่หลับหรือพักผ่อนไม่เพียงพอมีแนวโน้มที่จะปะทะกับผู้อื่นหรือมีความเข้าใจผิดกับคนรอบข้าง อาจเริ่มดูเหมือนว่ามีคนต่อต้าน ทั้งที่พวกเขาทำตัวปกติเหมือนเดิม อาจจะเริ่มมองเห็นสิ่งหรือได้ยินสิ่งที่ไม่มีอยู่จริง หรือเรียกว่าภาพหลอน

ผู้ใหญ่ควรนอนหลับ 7-9 ชั่วโมง เพื่อการฟื้นฟู และการพักผ่อนที่เพียงพอ

ความเครียด

เมื่อความตึงเครียดเพิ่มขึ้นในชีวิต ผู้ป่วยจะเริ่มรู้สึกสงสัยคนอื่นมากขึ้น และความเครียดไม่จำเป็นต้องเป็นสิ่งแย่ๆ เช่น ความเจ็บป่วย หรือการสูญเสียงาน หรือแม้แต่โอกาสที่มีความสุข เช่น งานแต่งงาน ก็สามารถสร้างความเครียดที่ทำให้เกิดความหวาดระแวงได้ โดยสามารถสร้างความผ่อนคลายเพื่อสร้างความสุขได้ดังนี้

  • ใช้เวลาผ่อนคลาย และพยายามลืมสิ่งที่ทำให้ตึงเครียด
  • ใช้เวลาร่วมกับเพื่อน
  • หากิจกรรมที่ทำให้ยิ้มและหัวเราะ
  • ออกกำลังกายมาก ๆ
  • นั่งสมาธิ เพื่อให้จิตใจแจ่มใส

ควาผิดปกติทางจิตเวช

ภาวะบุคลิกภาพผิดปกติ แบบหวาดระแวง ทำให้ไม่สามารถเชื่อใจคนอื่นได้ และอาจทำให้เกิดความคิดเชิงลบเกี่ยวกับคนอื่นๆที่ไม่เป็นความจริง เช่น“ พวกเขาไม่ชอบฉัน”“ พวกเขากำลังทำให้ฉันสนุก” หรือแม้แต่“ พวกเขากำลังคิดจะต่อต้านฉัน” ในบางกรณีแม้จะไม่มีหลักฐานชัดเจน สิ่งนี้สามารถนำไปสู่ความหวาดระแวงที่เป็นปัญหาสุขภาพอย่างแท้จริง ความไม่จริงบางอย่างอาจจะทำให้คุณไม่เชื่อ แต่บางสิ่งคุณก็เชื่อ

โรคจิตเภทซึ่งเป็นโรคร้ายแรงอีกชนิดหนึ่ง ทำให้บอกได้ยากว่าอะไรคือความจริงและอะไรคือเรื่องที่จินตนาการไว้  ส่วนมากแล้วผู้ป่วยจะไม่รู้ตัวเลยว่าเมื่อไหร่ที่ความคิดของนั้นคือความหวาดระแวง เพื่อนหรือคนรักหรือครอบครัวของผู้ป่วยจำเป็นต้องแนะนำให้ผู้ที่มีอาการดังกล่าวเข้ารับการรักษาจากแพทย์

ความหวาดระแวงทำให้บุคคลนั้นมีอารมณ์แปรปรวน จากที่เคยชื่นชอบใครมากๆ ในครั้งถัดไปก็สามารถกลายเป็นเกลียดชังมากได้

เพียงเพราะรู้สึกหวาดระแวงหรือวิตกกังวลว่าคนอื่นจะคิดอย่างไรกับตนเอง ไม่ได้หมายความว่าคุณเป็นโรคทางจิตเวช การที่คุณรู้ตัวว่าความคิดบางอย่างไม่สมเหตุสมผล ถือเป็นสัญญาณสุขภาพจิตที่ดี แต่หากความหวาดระแวงรบกวนการใช้ชีวิตประจำวันจำเป็นต้องพบแพทย์เพื่อทำการรักษา

การใช้ยา

ยาเสพติด เช่น กัญชา ยาหลอนประสาท (LSD) และสารกระตุ้น (โคเคน เมทแอมเฟตามีน)ทำให้บางคนหวาดระแวงในช่วงสั้น ๆ เมื่อสารเคมีหมดฤทธิ์ความหวาดระแวงก็หายไปเช่นกัน รวมถึงการใช้แอลกอฮล์ในทางที่ผิดก็ทำให้เกิดความหวาดระแวงในระยะสั้นและในระยะยาวเช่นกัน

การรักษาอาการหวาดระแวง

หากกำลังรู้สึกได้ว่าสูญเสียการรับรู้ความเป็นจริง การปรึกษาแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตคือ จุดเริ่มต้นที่ดีที่สุด เนื่องจากคุณยังสามารถบอกได้ว่าความคิดของคุณไม่สมเหตุสมผล

สิ่งสำคัญสำหรับการเริ่มต้น คือ ต้องรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพ การออกกำลังกาย และนอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ เพราะสิ่งเหล่านี้อาจเป็นตัวกระตุ้นให้เกิดความหวาดระแวงได้

การพูดคุยคุยกับตัวเอง บอกตัวเองว่าสิ่งที่คิดไม่สมเหตุสมผลสามารถช่วยได้ แทนที่จะคิดกับตัวเองว่า“ ฉันมันบ้า” หรือ“ ฉันหวาดระแวง”

แม้ว่าจะไม่มีอาการป่วยทางจิต แต่หากความคิดหวาดระแวง หรือไร้เหตุผลของคุณเข้ามารบกวนชีวิตประจำวัน ควรพบจิตแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญ

นี่คือแหล่งที่มาของบทความของเรา

ความคิดเห็นล่าสุด