Club of Thai Health

บทความสุขภาพ

จาม

จาม (Sneeze) : อาการ สาเหตุ การรักษา

จาม (Sneeze) คือ การที่ธรรมชาติของร่างกายตอบสนองเพื่อกำจัดสิ่งกระตุ้นออกจากจมูกและโพรงไซนัส การกระตุ้นในบริเวณที่ถูกกระตุ้นนี้จะทำให้เกิดการหดเกร็งของทางเดินหายใจเพื่อขับสิ่งเหล่านั้นออกไปอย่างรวดเร็วจนน่าแปลกใจในอัตราเร็วระหว่าง 35-40 ไมล์ต่อชั่วโมง

ในการจามจะมีสิ่งต่างๆเหล่านี้ออกมาด้วย ได้แก่

  • เสมหะ
  • น้ำลาย
  • เชื้อแบคทีเรีย
  • จุลชีพ

Sneeze

อาการจาม

อาการจามเกิดขึ้นที่จมูกหรือปาก มีสิ่งที่คุณคนทั่วไปควรทราบเกี่ยวกับอาการจามว่าเป็นโอกาสที่จะทำให้จมูกสามารถกำจัดสิ่งแปลกปลอมออกไปจากจมูก 

เพราะว่าการจามเป็นการขับเอาสิ่งที่ทำให้เกิดการระคายเคืองทางเดินหายใจออกด้วยแรงที่ทำให้คนมีการเอียงตัวไปด้านหลังเล็กน้อย ซึ่งนั่นหมายความว่าจมูกของคนเราจะสามารถกลับไปทำหน้าที่ได้ตามปกติหมายถึงการป้องกันไม่ให้สิ่งแปลกปลอมเข้าสู่จมูกซึ่งอาจทำให้เกิดปัญหาสุขภาพตามมาได้

บางคนมีอาการจาม 2-3 ครั้ง นั่นเป็นเพราะในการจามครั้งแรกไม่สามารถกำจัดสิ่งแปลกปลอมขนาดเล็กนั้นออกไปได้หมด ดังนั้นจึงเกิดอาการจามครั้งที่ 2 และครั้งที่ 3 ตามมาหรือในบางครั้งอาจจะมากกว่านี้ก็ได้

ในที่สุดอาการจามคือการที่ร่างกายของคนเราตอบสนองต่อสิ่งกระตุ้นที่อยู่ภายในจมูก โดยในบางครั้งเราไม่สามารถควบคุมอาการจามได้ โดยความเป็นจริงแล้วจากบทความในนิตยสารฟอบส์ได้กล่าวว่า การพยายามที่จะกลั้นจามนั้นทำให้เกิดอันตรายตามมาได้

คอหอยของชายคนหนึ่งเสียหายจากการกลั้นจามด้วยการบีบจมูกและปิดปากของเขาไว้ หลังจากนั้น 1 อาทิตย์ต่อมา เขาต้องเข้าโรงพยาบาลเพื่อทำการรักษาคอหอยของเขา จนสามารถดื่มและรับประทานอาหารได้โดยที่ไม่มีอาหารหรือน้ำรั่วออกมาจากคอหอย แพทย์จึงได้ให้คำแนะนำก่อนที่เขาจะออกจากโรงพยาบาลคือไม่ควรบีบจมูกในขณะที่จาม 

สาเหตุที่ทำให้เกิดอาการจาม

คุณไม่จำเป็นต้องเกิดอาการจามตลอดเวลา การค้นหาสาเหตุว่าทำไมคนเราถึงมีอาการจามบ่อย มีสิ่งหนึ่งที่ควรทราบเกี่ยวกับอาการจามคือในการจามแต่ละครั้งจะมีสาเหตุของอาการจามเสมอ ไม่มีอะไรเกิดขึ้นโดยไม่มีสาเหตุ นั่นคือมีสิ่งกระตุ้นที่ทำให้เกิดการจาม หากคุณมีอาการจามเกิดขึ้นในทันทีทันใดซึ่งเกิดขึ้นตลอดเวลา คุณควรพิจารณาว่าอาจจะมีบางสิ่งบางอย่างเกิดขึ้นดังต่อไปนี้ 

  • อากาศหนาวเย็น ในบางครั้งอาการจามอาจบ่งบอกได้ว่าช่วงเวลาของอากาศหนาวเย็นกำลังจะมาถึงในไม่ช้า อาการอื่นๆที่อาจจะพบได้เมื่ออยู่ในที่อากาศเย็น เช่น น้ำตาไหล น้ำมูกไหล คัดจมูก เจ็บคอ ไอ เป็นไข้ หนาวสั่น โชคไม่ดีที่อากาศเย็นนี้มักจะเกิดขึ้นในช่วงเวลาใดก็ได้ของปีและเป็นมักเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการจามขึ้น
  • แสงจ้าหรือแสงแดด โดยประมาณร้อยละ 18-35 ของคนทั่วไปมีปัญหาเกี่ยวกับอาการจามเมื่อมองเห็นแสงอาทิตย์หรือแสงแดดที่จ้า (photic sneeze reflex) ซึ่งเป็นปฏิกิริยาการตอบสนองของร่างกายที่ไม่สามารถควบคุมได้ และโรคจามเมื่อเจอแสงแดดซึ่งเป็นโรคทางพันธุกรรมชนิดหนึ่ง (ACHOO) จากข้อมูลในนิตยสาร Scientific American ได้กล่าวว่าผู้คนเหล่านี้มักเกิดอาการจามบ่อยๆ ซึ่งเป็นอาการที่เกิดขึ้นโดยอัตโนมัติเมื่อออกจากบริเวณที่มีแสงสลัวๆ ไปยังบริเวณที่มีแสงแดดจ้า
  • การได้กลิ่นเครื่องเทศที่มีกลิ่นแรง พริกไทยเป็นหนึ่งในสาเหตุขึ้นชื่อที่ทำให้ผู้คนเกิดอาการจาม แต่พริกไทยก็ไม่ได้เป็นสิ่งเดียวที่สามารถกระตุ้นอาการจามได้ ที่สำคัญกว่านั้นไม่ใช่แค่การสูดดมเครื่องเทศเท่านั้นที่ทำให้เกิดอาการจามได้ แต่การรับประทานเครื่องเทศบางชนิดก็กระตุ้นให้จามได้โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อรับประทานอาหารรสเผ็ด
  • สภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลง โดยทั่วไปแล้วการจามในลักษณะนี้เกิดจากการปรับตัวของร่างกายต่ออุณหภูมิที่เปลี่ยนแปลง
  • ภูมิแพ้จากขนสัตว์ ในบางครั้งจะพบในผู้ใหญ่เนื่องจากตอนเด็กมักไม่ค่อยได้สัมผัสกับขนสัตว์หรืออาจจะสัมผัสไม่นานพอจนพัฒนาทำให้เกิดอาการแพ้ขึ้นมา 
  • การได้รับควันบุหรี่จากผู้อื่น หากคุณพบว่าคุณเกิดอาการจามตลอดทั้งวันหรือแม้แต่เกิดอาการจามเพียงแค่เข้าใกล้ผู้ที่สูบบุหรี่นั่นแปลว่าควันบุหรี่เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการจามนั้น
  • โรคภูมิแพ้ที่เกิดขึ้นตามฤดูกาลในผู้ใหญ่ อาการภูมิแพ้เหล่านี้มักไม่แสดงอาการใดๆจนกว่าคุณจะเข้าสู่วัยผู้ใหญ่ โดยมักจะมีอาการจาม ไอ หายใจมีเสียงวี้ด รวมไปถึงมีอาการตาแดง โดยอาการเหล่านี้มักพบได้ทั่วไปเมื่อมีสารก่อภูมิแพ้เข้าไปกระตุ้น 

แน่นอนว่ามีหลายสิ่งที่สามารถทำให้เกิดอาการจามได้ ดังที่ WebMD ได้ชี้ให้เห็นสาเหตุบางประการซึ่งน่าประหลาดใจว่าสิ่งที่ทำให้ผู้คนเกิดอาการจามได้ ดังนี้

  • การสำเร็จความใคร่
  • การทำงาน 
  • การถอนขนคิ้ว
  • การแหย่จมูก

สิ่งที่กระตุ้นให้เกิดอาการจามโดยทั่วไป มีดังต่อไปนี้ 

  • ฝุ่น
  • อากาศเย็น
  • มลพิษ
  • ละอองเกสรดอกไม้
  • สารก่อภูมิแพ้

นอกเหนือจากนี้ยังมีสิ่งอื่นที่กระตุ้นให้เกิดการจามได้ ดังนี้ ขนของสัตว์เลี้ยง แสงอาทิตย์ เครื่องเทศ

การจามคือกลไกการตอบสนองต่อสิ่งกระตุ้นโดยอัตโนมัติที่เกิดขึ้นภายในร่างกาย สาเหตุของสิ่งเหล่านี้เกิดจากการมีตัวกระตุ้นมากระตุ้นทำให้เกิดการตอบสนอง ในบางกรณีอาจเกิดจากการติดเชื้อที่ทางเดินหายใจส่วนล่างหรือเกิดจากการแพ้จึงเกิดอาการจามเพื่อขับเอาน้ำมูกที่มากเกินไปออก

โดยบางครั้งอาจไม่ต้องมีสิ่งกระตุ้นที่มากพอหรือการกระตุ้นเพื่อให้เกิดการจามมากพอ เนื่องจากตัวรับสัญญาณที่อยู่ภายในเยื่อบุจมูกจะถูกกระตุ้นโดยสัญญาณประสาทผ่านเส้นประสาท cranial nerve คู่ที่ 15 ซึ่งเป็นบริเวณกระตุ้นของกลไกการจามดังกล่าว

เมื่อเกิดอาการจาม อากาศจะผ่านออกมาอย่างรวดเร็วด้วยอัตราเร็วโดยเฉลี่ยมากถึง 40 ไมล์ต่อชั่วโมง ในบางครั้งอาจจะมีการกำจัดสิ่งกระตุ้นด้วยอัตราเร็วมากถึง 100 ไมล์ต่อชั่วโมง และที่น่าประหลาดใจคือกลไกทั้งหมดที่กล่าวมานี้เกิดขึ้นภายในระยะเวลา 2 วินาทีเพื่อให้เกิดแรงในการจามขึ้น

สิ่งหนึ่งที่คุณอาจจะยังไม่ทราบว่าผู้คนส่วนใหญ่จะหลับตาขณะที่จาม แม้ว่าไม่จำเป็นต้องทำ จากการบอกต่อจากรุ่นสู่รู่นได้กล่าวว่าผู้คนส่วนใหญ่ทำสิ่งนี้เนื่องจากเป็นกลไกการตอบสนองของร่างกายโดยอัตโนมัติซึ่งเราไม่สามารถควบคุมได้

การรักษาการจาม

เนื่องจากผู้คนส่วนมากเกิดอาการจามเนื่องจากอากาศเย็น, เชื้อไวรัส, และอื่นๆ หนึ่งในสิ่งที่สำคัญที่สุดที่ควรปฎิบัติคือการหลีกเลี่ยงการใช้ปิดปากแล้วจาม เนื่องจากเป็นการแพร่เชื้อโรคไปยังบริเวณอื่นได้หากคุณใช้มือไปสัมผัสกับสิ่งเหล่านั้น ดังนั้นศุนย์ควบคุมและป้องกันโรค  ได้แนะนำว่าคุณควรที่จะจามใส่กระดาษทิชชู่ เมื่อใช้เสร็จก็ควรทิ้งลงในถังขยะ แต่ในกรณีที่ไม่มีกระดาษทิชชู่ ควรจามใส่บริเวณแขนท่อนบนซึ่งต่ำกว่ามือ หลังจากนั้นก็ควรที่จะล้างมือด้วยสบู่และน้ำให้เร็วที่สุดเท่าที่ทำได้หลังจากที่จามเสร็จ

หากคุณป่วยเป็นภูมิแพ้ที่เป็นสาเหตุของการจาม คุณควรรับประทานยาแก้แพ้ และอยู่ให้ห่างจากสิ่งเร้าที่ก่อให้เกิดอาการแพ้ที่เป็นสาเหตุของการจามของคุณได้

นี่คือแหล่งที่มาของบทความของเรา

ความคิดเห็นล่าสุด