บทความสุขภาพ
เจ็บลิ้น (Sore Tongue) : อาการ สาเหตุ การรักษา

เจ็บลิ้น (Sore Tongue) : อาการ สาเหตุ การรักษา

03.01
214
0

อาการเจ็บลิ้น (Sore Tongue) คือ ความรู้สึกปวดหรือไม่สบายที่ส่วนใดส่วนหนึ่งหรือทั่วบริเวณลิ้น ความรู้สึกเจ็บปวดเกิดจากระบบประสาทตอบสนองต่อความเสียหายหรือการอักเสบของเนื้อเยื่อ หากมีอาการเจ็บลิ้นคุณอาจรู้สึกเหมือนโดนแทงที่ลิ้น โดนกระแทก แสบร้อน หรือ รู้สึกคล้ายถูกเข็มแทง 

ลิ้นประกอบด้วยกล้ามเนื้อเป็นส่วนใหญ่ ลิ้นที่เจ็บหรือปวดเป็นผลจากการอักเสบ ของการติดเชื้อ การบาดเจ็บ ความผิดปกติและกระบวนการที่ผิดปกติอื่นๆ ภาวะที่ทำให้เกิดอาการเจ็บลิ้นที่พบได้บ่อยคือ ลิ้นอักเสบ (Glossitis) คือการอักเสบของลิ้นซึ่งส่งผลให้ลิ้นบวม และเปลี่ยนสี ซึ่งเกิดจากการระคายเคือง การติดเชื้อ หรือความผิดปกติอื่นๆ 

อาการเจ็บลิ้นอาจเกิดขึ้นเองและหายไปได้เองโดยฉับพลัน ขึ้นอยู่กับสาเหตุ เช่น การกัดลิ้นตัวเอง เป็นต้น หากอาการเจ็บลิ้นเกิดขึ้นเป็นเวลานาน และมีแนวโน้มว่าจะมีอาการหนักขึ้นเรื่อยๆ นั่นอาจจะเป็นสัญญาณของภาวะที่ร้ายแรง เช่น มะเร็ง เป็นต้น

ในบางกรณีการเจ็บลิ้นอาจเป็นสัญญาณของโรคหรือภาวะที่ร้ายแรงหรือเป็นอันตรายถึงชีวิตได้ เช่น มีอาการแพ้อย่างรุนแรง (Anaphylactic) หากมีอาการหายใจลำบาก ลิ้น ปาก หรือหน้าบวม หรือไม่สามารถครองสติสัมปชัญญะได้ให้รีบไปพบแพทย์ทันที 

หากคุณไม่มีอาการที่กล่าวมาข้างต้นแต่ยังมีอาการเจ็บลิ้นมากกว่า 2-3 วัน และแย่ลงเรื่อยๆ ให้รีบไปพบแพทย์เพื่อขอคำปรึกษาเกี่ยวกับอาการของคุณ

มีอาการอื่นร่วมกับอาการเจ็บลิ้นได้หรือไม่

อาการเจ็บลิ้นอาจมีอาการอย่างอื่นร่วมด้วย ซึ่งจะแตกต่างกันไปตามความผิดปกติหรือสภาพที่เป็นสาเหตุของโรค อาการโดยทั่วไปคือ ลิ้นบวม สีของลิ้นเปลี่ยนไป ผิวสัมผัสของลิ้นเปลี่ยนไป เคี้ยวและกลืนอาหารลำบาก อาการที่มักเกิดขึ้นพร้อมกันกับอาการเจ็บลิ้น ได้แก่:

  • มีกลิ่นปาก
  • รู้สีกแสบร้อนที่ลิ้น
  • ผิวสัมผัสเปลี่ยนไป เช่น เรียบ หรือแตกเป็นฝอย
  • สีเปลี่ยนไป
  • เคี้ยวลำบาก
  • มีน้ำลายไหลมากผิดปกติ
  • อาการคล้ายเป็นไข้หวัดใหญ่ (อ่อนเพลีย มีไข้ เจ็บคอ ปวดศีรษะ ไอ ปวดเมื่อย )
  • ไม่อยากรับประทานอาหาร
  • มีแผลในช่องปาก
  • มีตุ่มในช่องปาก
  • ลิ้นบวม ใหญ่ หรือพอง
  • เหงือกบวม

อาการที่บ่งชี้ภาวะร้ายแรงหรืออันตรายถึงชีวิต

ในบางกรณีอาการเจ็บลิ้นอาจบอกถึงภาวะที่ร้ายแรงหรืออันตรายถึงชีวิต ถือเป็นอาการเจ็บป่วยในภาวะฉุกเฉินที่ต้องได้รับการรักษาเร่งด่วน หรือมีคนดูแลอย่างใกล้ชิด ซึ่งภาวะที่ได้กล่าวถึง จะมีอาการดังต่อไปนี้:

  • ปากหรือเล็บมีอาการซีดเขียว 
  • การตอบสนองช้า ไม่รู้สึกตัว หรือหมดสติ
  • ไอเป็นเลือด
  • กลืนลำบาก
  • มีไข้สูง (เกินกว่า 101 ฟาร์เรนไฮต์)
  • คลื่นไส้ อาเจียน
  • มีปัญหาเกี่ยวกับระบบทางเดินหายใจ หรือระบบการหายใจ เช่น หายใจถึ่ หายใจลำบาก หายใจไม่ออก หรือมีอาการสำลัก 
  • มีอาการบวมที่ลิ้น ใบหน้า และริมฝีปากอย่างกระทันหัน
  • ลิ้นแดงและร้อนขึ้น

สาเหตุของการเจ็บลิ้นเกิดจากอะไร

เจ็บลิ้นคืออาการของโรค หรือภาวะความผิดปกติต่างๆ สาเหตุที่ทำให้เจ็บลิ้นบางครั้งอาจมีเพียงเล็กน้อย เช่น การฉีกขาด หรือฟกช้ำจากการกัดลิ้นของตัวเอง แต่ในบางกรณีอาจต้องได้รับการดูแลรักษาจากแพทย์อย่างเร่งด่วน เช่น การติดเชื้อ หรือมะเร็งในช่องปาก

สาเหตุที่พบบ่อยของอาการเจ็บลิ้น คือภาวะปากอักเสบ เป็นภาวะที่ลิ้นบวม และเปลี่ยนสี ซึ่งภาวะปากอักเสบนี้เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย ยีสต์ หรือไวรัส นอกจากนี้ยังมีสาเหตุอื่นๆ เช่นการได้รับสารระคายเคืองต่างๆ การสัมผัสกับอาหารหรือเครื่องดื่มร้อนจัด อาหารรสจัด รวมถึงการอักเสบต่างๆ ซึ่งสิ่งเหล่านี้มีผลต่อการเจ็บลิ้นได้

การติดเชื้อทำให้เกิดอาการเจ็บลิ้น

อาการเจ็บลิ้น ที่เกิดจากการติดเชื้อ มีดังนี้:

เจ็บลิ้นเนื่องจากการบาดเจ็บ

การเจ็บลิ้นสามารถเกิดขึ้นจากการได้รับสารระคายเคืองหรือการบาดเจ็บ เช่น:

  • การกัดลิ้น
  • แผลพุพอง
  • แผลไหม้
  • แผลเปื่อย
  • เครื่องมือทางทันตกรรม
  • อาหารร้อนจัดหรือรสจัด
  • ฟันคุด ฟันเทียม หรือ ฟันปลอม ที่มีปัญหา
  • ลิ้นมีรอยแตก หรือฟกช้ำ
  • สูบบุหรี่

ความผิดปกติอื่นๆที่ทำให้เกิดอาการเจ็บลิ้น

อาการเจ็บลิ้นอาจเกิดจากโรคผิดปกติและภาวะอื่นๆ เช่น:

  • โรคลิ้นไหม้ (ยังไม่ทราบสาเหตุว่าเกิดขึ้นได้อย่างไร แต่จะพบบ่อยในสตรีวัยหมดประจำเดือน)
  • โรคปากนกกระจอกที่ลิ้น
  • โรคระบบประสาทที่เกิดจากภาวะโรคเบาหวาน (เป็นภาวะความเสียหายของระบบประสาทที่เกิดจากเลือดที่มีระดับน้ำตาลสูงเกินไป)
  • ลิ้นลายแผนที่ (Geographic tongue) เป็นความผิดปกติเล็กน้อยที่เกิดจากการอักเสบ
  • โรคโลหิตจาง เนื่องจากขาดธาตุเหล็ก
  • ไลเคน พลานัส ในช่องปาก  
  • โรคภูมิแพ้ตัวเอง
  • โรคโลหิตจางที่เป็นอันตราย เนื่องจากการขาดวิตามินบี 12
  • อาการปวดทางจิต 
  • มะเร็งในช่องปากหรือลิ้น

ตอบคำถามเหล่านี้เพื่อช่วยให้แพทย์วินิจฉัยสาเหตุได้ถูกต้อง

ในการวินิจฉัยสาเหตุของการเจ็บลิ้นนั้น แพทย์ผู้วินิจฉัยจะมีคำถามที่หลากหลายเพื่อหาสาเหตุของอาการได้ถูกต้อง การตอบคำถามที่ถูกต้องและเหมาะสม จะทำให้การวินิจฉัยโรคเป็นไปได้อย่างถูกต้องแม่นยำขึ้น คำถามเหล่านี้อาจจะประกอบไปด้วย:

  • กำล้งทานอาหารเสริมหรือสมุนไพรอยู่หรือไม่ สูบบุหรี่หรือไม่
  • อธิบายการเปลี่ยนแปลงของผิวสัมผัส ลักษณะ และรสชาติที่ลิ้นได้รับ 
  • มีอาการลิ้นบวมหรือไม่ เจ็บปากหรือไม่ มีแผลในปากหรือไม่
  • เคยสัมผัสกับอาหารหรือเครื่อดื่มร้อนเกินไป หรืออาหารรสจัดหรือไม่
  • รู้สึกว่ามีอาการเจ็บลิ้นครั้งแรกเมื่อไหร่

อะไรคือภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้นได้จากการเจ็บลิ้น

ภาวะแทรกซ้อนที่เกี่ยวกับการเจ็บลิ้นอาจเกิดขึ้นได้และมีความแตกต่างกันไป ขึ้นอยู่กับสาเหตุของอาการ เนื่องจากอาการเจ็บอาจเกิดจากสาเหตุของโรคที่ร้ายแรง การปฏิเสธการรักษาอาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนและเสียหายอย่างถาวรได้ สิ่งสำคัญคือต้องไปพบแพทย์เพื่อรับการรักษาและต้องปฏิบัติตามแผนการรักษา เพื่อลดภาวะแทรกซ้อนที่อาจจะเกิดขึ้น ซึ่งภาวะแทรกซ้อนดังกล่าวมีดังนี้: 

  • อาการปวดเรื้อรัง
  • หายใจลำบาก (ทางเดินหายใจอุดตัน)
  • กลืนลำบาก
  • การติดเชื้อเพิ่มมากขึ้น
  • อาจต้องตัดลิ้นทิ้งเนื่องจากติดเชื้อร้ายแรง หรือเป็นมะเร็ง

นี่คือที่มาในแหล่งบทความของเรา

ความคิดเห็น (0)

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องข้อมูลจำเป็นถูกทำเครื่องหมาย *