Club of Thai Health

บทความสุขภาพ

รังแค (Dandruff) : อาการ สาเหตุ การรักษา

รังแค (Dandruff) เป็นอาการที่เกิดขึ้นบนหนังศีรษะทำให้มีเกล็ดของหนังศีรษะเกิดขึ้นโดยส่วนใหญ่มักเกิดขึ้นร่วมกับอาการคัน

สำหรับสาเหตุที่ทำให้เกิดรังแคที่แท้จริงยังไม่สามารถทราบได้เนื่องจากมีหลายสาเหตุที่เพิ่มความเสี่ยงและก่อให้เกิดรังแคได้ ซึ่งการเกิดรังแคไม่ได้เกิดขึ้นในผู้ที่ไม่รักษาความสะอาดเท่านั้นแต่ยังสามารถเกิดขึ้นกับผู้ที่ไม่สระผมหรือหวีผมเป็นประจำ

การมีขี้รังแคทำให้เกิดความอับอายและรักษาได้ยากแต่อย่างไรก็ตามมีวิธีรักษาที่ช่วยได้ 

Dandruff

การรักษารังแค

แชมพูและผลิตภัณฑ์ที่ช่วยรักษาอาการผิดปกติที่เกิดขึ้นบนหนังศีรษะสามารถหาซื้อได้ตามร้านทั่วไปและร้านขายยาซึ่งผลิตภัณฑ์เหล่านี้สามารถควบคุมโรคที่มีภาวะผิวหนังอักเสบจากต่อมไขมันในชั้นผิวหนังแต่ไม่สามารถรักษารังเเคได้

แชมพูและการเตรียมหนังศีรษะ

ก่อนการใช้แชมพูเพื่อรักษาอาการเชื้อราบนหนังศีรษะ ผู้ที่เป็นรังแคควรค่อยนำสิ่งสกปรกที่อยู่บนหนังศีรษะออกให้หมดเท่าที่จะทำได้ก่อนเพื่อใช้แชมพูรักษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ

แชมพูสำหรับรักษารังแคสามารถสั่งซื้อออนไลน์ได้ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์แชมพูที่มีอยู่สามารถช่วยรักษารังแคที่หนวดได้อีกด้วย  

ส่วนผสมที่ควรมองหา

ผลิตภัณฑ์แชมพูกำจัดรังแคและเชื้อราส่วนใหญ่มีส่วนประกอบอย่างน้อยหนึ่งชนิดดังต่อไปนี้ 

  • คีโตนาโซล :เป็นแชมพูกำจัดเชื้อราที่มีประสิทธิภาพมากที่สุดและคนทุกวัยสามารถใช้ได้
  • ยาซีลีเนียมซัลไฟด์ : ผลิตภัณฑ์ชนิดนี้ช่วยลดการสร้างไขมันจากต่อมใต้หนังศีรษะที่เกิดขึ้นโดยธรรมชาติและเป็นแชมพูที่มีประสิทธิภาพในการรักษารังแค
  • ซิงค์ ไพริไธโอน : สารชนิดนี้เป็นตัวช่วยชะลอการเจริญเติบโตของยีสต์
  • น้ำมันดิน : ในสารนี้มีสารต้านเชื้อราจากธรรมชาติ แต่ถ้าหากใช้เเชมพูที่มีส่วนผสมของน้ำมันดินนานสามารถทำให้เกิดผมเเห้งได้ นอกจากนี้สบู่น้ำมันดินยังทำให้หนังศีรษะของผู้ใช้เกิดอาการอ่อนไหวต่อแสงแดด ดังนั้นผู้ใช้ควรสวมหมวกเมื่อออกไปข้างนอก น้ำมันดินอาจกลายเป็นสารก่อมะเร็งได้หากใช้ในปริมาณมาก
  • กรดซาลิกซิลิค : กรดชนิดนี้สามารถช่วยกำจัดซากเซลล์ผิวหนังที่ตายเเล้วออกจากหนังศีรษะ ส่วนใหญ่ “แชมพูสครับหนังศีรษะ” ประกอบด้วยกรดซาลิกซิลิค บางครั้งการรักษาด้วยสารนี้อาจทำให้หนังศีรษะแห้งและทำให้เกิดสะเก็ดบนหนังศีรษะที่รุนเเรงกว่าเดิม 
  • น้ำมันทีทรีออย : เป็นสารสกัดจากต้นทีทรีออสเตรเลีย (Melaleuca alternifolia) ในผลิตภัณฑ์แชมพูส่วนใหญ่มีส่วนผสมนี้ซึ่งน้ำมันทีทรีออยถูกนำมาใช้เพื่อกำจัดเชื้อราและยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อราเป็นเวลานานเเล้ว แต่บางคนอาจมีอาการเเพ้สารสกัดนี้ 

กลยุทธ์ที่ดีที่สุดคือการเลือกเเชมพูที่มีสารสกัดตามที่กล่าวมาอย่างน้อยหนึ่งชนิดและใช้เเชมพูกำจัดรังเเคเป็นประจำจนกระทั่งสามารถควบคุมรังแคได้ 

หลังจากที่สามารถควบคุมรังแคได้แล้วสามารถลดการใช้แชมพูให้น้อยลงได้

การใช้แชมพูกำจัดรังแคเป็นประจำอาจช่วยรักษาอาการรังแคได้แต่แชมพูที่มีตัวยาเฉพาะความหลีกเลี่ยงการใช้งานเป็นเวลานาน ดังนั้นจึงเป็นความคิดที่ดีที่ควรใช้แชมพูที่มีสารสกัดแตกต่างกันสลับกัน 

แชมพูบางชนิดควรใช้สระผมเเละทิ้งแชมพูไว้บนหนังศีรษะเป็นเวลา 5 นาทีก่อนล้างออกเพราะการล้างแชมพูออกเร็วทำให้ตัวยาออกฤทธิ์ไม่ได้เต็มที่ นอกจากนี้ยังมีแชมพูชนิดอื่นที่สามารถใช้สระผมเเล้วล้างออกได้ทันที ทั้งนี้ผู้ใช้ควรศึกษาวิธีการใช้งานและคำแนะนำของแต่ละผลิตภัณฑ์ให้ดีก่อน 

สาเหตุของรังแคเกิดจากอะไร

ปัจจุบันยังไม่สามารถทราบสาเหตุที่แท้จริงของการเกิดรังเเคได้

จากทฤษฎีหนึ่งระบุว่ารังแคเกี่ยวข้องกับการสร้างฮอร์โมนที่โดยส่วนใหญ่มักเริ่มต้นในช่วงวัยรุ่น

เรามาดูปัจจัยที่เป็นไปได้ 10 ประการหรือมากกว่าที่ทำให้เกิดรังแค

โรคผิวหนังอักเสบ 

รังแคเกี่ยวข้องเกล็ดของผิวหนังที่สะสมอยู่บนผม

ผู้ที่เป็นโรคผิวหนังอักเสบมักมีอาการระคายเคือง มีหนังศีรษะมันและมีเเนวโน้มเป็นรังแคได้มากขึ้น 

โรคผิวหนังอักเสบสามารถเกิดขึ้นกับผิวหนังทุกส่วนของร่างกายได้แก่บริเวณหลังหู กระดูกหน้าอก ขนตาและข้างจมูก

อาการของโรคผิวหนังอักเสบทำให้เกิดผิวแดง ผิวมันเเละลื่นและมีเคล็ดผิวหนังสีขาวและสีเหลืองเกิดขึ้นบนหนังศีรษะ

โรคผิวหนังอักเสบเกี่ยวข้องกับเชื้อราชนิMalassezia โดยส่วนใหญ่เป็นเชื้อราที่อยู่บนหนังศรีษะและกินน้ำมันที่เกิดจากต่อมน้ำมันบนหนังศีรษะเป็นอาหาร 

โดยปกติโรคผิวหนังอักเสบไม่ได้ก่อให้เกิดปัญหารังแคแต่ในผู้ป่วยบางคนที่มีอาการผิวหนังอักเสบมากเกินไปสามารถทำให้หนังศรีษะเกิดอาการระคายเคืองและมีการสร้างเซลล์ผิวหนังมากเกินไปได้ 

เซลล์ผิวที่ตายมากขึ้นและตกลงบนหนังศีรษะจำนวนมากมายนี้จะผสมเข้ากับน้ำมันบนหนังศีรษะและเส้นผมทำให้เกิดรังเเคขึ้น

การไม่หวีผมหรือหวีผมไม่กี่ครั้ง

หวีผมหรือแปรงหวีผมสามารถลดความเสี่ยงของการเกิดรังแคได้เพราะการหวีผมเป็นการช่วยกำจัดเซลล์ผิวที่ตายเเล้วออกจากหนังศีรษะได้ 

ยีสต์

สำหรับผู้ที่มีอาการแพ้ยีสต์มีความเสี่ยงเกิดรังเเคได้สูงเพราะยีสต์มีส่วนเกี่ยวข้องกับการเกิดรังแค โดยส่วนใหญ่อาการรังแคมักเกิดขึ้นรุนเเรงในช่วงฤดูหนาวและหายไปเมื่ออากาศอุ่นขึ้น ซึ่งสาเหตุอาจเกิดจากแสงอัลตราไวโอเลตชนิดเอ (UVA) จากแสงแดดที่ส่งผลกระทบต่อการเกิดยีสต์

ผิวแห้ง

ผู้ที่มีผิวเเห้งมีเเนวโน้มเป็นรังแคได้มากกว่าคนทั่วไป อากาศหนาวร่วมกับการเปิดเครื่องทำความร้อนในห้องเป็นสาเหตุทั่วไปที่ทำให้เกิดอาการคันเเละเกล็ดที่ผิวหนังได้ ซึ่งรังแคมีสาเหตุเกิดจากผิวเเห้งที่เป็นเกล็ดขนาดเล็กและไม่มีน้ำมัน

การใช้แชมพูเเละผลิตภัณฑ์บำรุงผิว

การใช้ผลิตภัณฑ์สำหรับหนังศีรษะบางประเภทสามารถกระตุ้นทำให้เกิดอาการคันที่ผิวหนังและทำให้ผิวเป็นสีแดงรวมไปถึงการเกิดแผลขึ้นที่หนังศีรษะ ดังนั้นการใช้ผลิตภัณฑ์แชมพูบางประเภทบ่อยๆอาจทำให้เกิดอาการระคายเคืองหนังศีรษะได้

คนส่วนใหญ่มักเชื่อว่าการสระผมไม่เพียงพอหรือไม่บ่อยครั้งเป็นสาเหตุทำให้เกิดผมมันหรือทำให้เซลล์ผิวตายเเละนำไปสู่การเกิดรังแคแต่ยังไม่มีหลักฐานที่พิสูจน์ว่าเรื่องนี้เป็นเรื่องจริง

การใช้ผลิตภัณฑ์บำรุงผิวบางประเภท

สำหรับผู้ที่เป็นโรคสะเก็ดเงิน กลากเกลื้อนและมีความผิดปกติเกี่ยวกับผิวหนังชนิดอื่นๆมีเเนวโน้มเกิดรังเเคได้มากกว่าคนปกติ โดยเชื้อราที่ชื่อว่า Tinea capitis เป็นเชื้อราที่ทำให้เกิดการติดเชื้อบนหนังศีรษะที่เรียกว่าขี้กลากซึ่งเป็นสาเหตุทำให้เกิดรังเเคบนหนังศรีะได้ 

การใช้ยาบางประเภท

ในผู้ใหญ่ที่ป่วยเป็นโรคพาคินสันและโรคที่เกี่ยงกับความผิดปกติของระบบประสาทประเภทอื่นๆมีเเนวโน้มเป็นโรคผิวหนังอักเสบเเละรังเเคได้มากกว่าคนปกติ

หนึ่งในงานวิจัยพบว่าผู้ป่วยที่ติดเชื้อ HIV ประมาณ 30 และ 83 เปอร์เซนต์เป็นโรคผิวหนังอักเสบเปรียบเทียบกับ 3-5 เปอร์เซนต์ของประชากรทั่วไป 

ผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาโรคหัวใจล้มเหลวหรือเส้นเลือดหัวใจอุดตันรวมไปถึงผู้ที่มีระบบภูมิคุ้มกันบกพร่องมีความเสี่ยงเป็นรังเเคได้มากกว่าคนปกติ

การทานอาหาร

การทานอาหารที่ไม่มีสารอาหารเพียงพออย่างเช่น ซิงค์ วิตามินบีและไขมันดีบางประเภทสามารถเพิ่มความเสี่ยงก่อให้เกิดรังเเคได้  

ความเครียด

อาจมีความเชื่อมโยงระหว่างความเครียดเเละปัญหาเกี่ยวกับผิวหนัง

อายุ

โดยส่วนใหญ่ขี้รังเเคมักเกิดขึ้นกับวัยรุ่นไปจนถึงวัยกลางคนและแม้ว่าอาการรังเเคสามารถเกิดขึ้นได้ตลอดชีวิต รังเเคมีเเนวโน้มเกิดขึ้นกับผู้ชายได้มากกว่าผู้หญิงซึ่งอาจเป็นไปได้ว่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับฮอร์โมนเพศ

บทสรุปเกี่ยวกับขี้รังแค

บทสรุปต่อไปนี้คือหลักสำคัญเกี่ยวกับขี้รังแค

  • อาการขี้รังแคเป็นเรื่องปกติแต่ถ้าปล่อยไว้ไม่รักษาอาจทำให้เกิดความอับอายเเละรักษาได้ยาก
  • ขี้รังแคไม่ได้เกิดจากความไม่สะอาดแต่เกิดจากการที่ไม่สระผมหรือหวีผมที่ช่วยกำจัดชั้นผิวหนังที่ตายเเล้วออกจากหนังศรีษะ
  • ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดขี้รังแคได้แก่ประเภทของผิวหนังหรือการใช้ยาบางประเภทรวมถึงการใช้ผลิตภัณฑ์แชมพูสระผมที่ไม่เหมาะกับหนังศรีษะ
  • มีผลิตภัณฑ์ที่ช่วยรักษาอาการรังแคอยู่หลายชนิดที่สามารถหาซื้อได้ทั่วไปแต่ในกรณีที่เกิดรังแครุนเเรงควรไปพบเเพทย์เพื่อทำการรักษา

นี่คือแหล่งที่มาของบทความของเรา

ความคิดเห็นล่าสุด