Club of Thai Health

บทความสุขภาพ

อาหารเป็นพิษ (Food Poisoning) : อาการ สาเหตุ การรักษา

โรคกระเพาะและลำไส้อักเสบเป็นภาวะที่เกี่ยวข้องกับการอักเสบของเยื่อบุลำไส้โดยเฉพาะอย่างยิ่งในกระเพาะอาหารและลำไส้ แต่ในบางกรณีอาจทำให้เกิดโรคแทรกซ้อนได้ อาการอาหารเป็นพิษ (Food Poisoning) เป็นสาเหตุหลักของโรคกระเพาะและลำไส้อักเสบซึ่งส่งผลให้เกิดอาการไม่พึงประสงค์

กระเพาะและลำไส้อักเสบมักเกิดจากไวรัส แบคทีเรียหรือปรสิต ซึ่งอาจมีการปนเปื้อนของเชื้อจากการทานอาหารที่มีการปนเปื้อนจะเรียกว่าอาหารเป็นพิษ 

อาหารเป็นพิษ (Food Poisoning)

ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับโรคกระเพาะ โรคลำไส้อักเสบและอาหารเป็นพิษ

ประเด็นสำคัญเกี่ยวกับโรคอาหารเป็นพิษ โรคกระเพาะและโรคลำไส้อักเสบ มีรายละเอียดดังนี้

  • กรณีส่วนใหญ่ของโรคกระเพาะและโรคลำไส้อักเสบเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียไวรัสหรือปรสิต
  • โรคท้องเสียโรคกระเพาะอาหารและโรคลำไส้อักเสบมักมีอาการคลื่นไส้อาเจียนและปวดท้องเป็นอาการที่พบบ่อย
  • โรคกระเพาะและลำไส้อักเสบมักมีอาการที่ชัดเจน แพทย์มักวินิจฉัยได้ง่ายไม่จำเป็นต้องเข้าสู่กระบวนการทดสอบ 
  • ภาวะแทรกซ้อนที่ร้ายแรงที่สุดของโรคอาหารเป็นพิษและกระเพาะและลำไส้อักเสบคือภาวะขาดน้ำโดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับคนที่มีความเสี่ยงเช่นเด็กและผู้สูงอายุ

อาการอาหารเป็นพิษ

อาการอาหารเป็นพิษที่เป็นที่รู้จักกันดีคืออาการของกระเพาะและลำไส้อักเสบ

  • ท้องเสีย (อุจจาระเหลว)
  • คลื่นไส้ (รู้สึกไม่สบาย)
  • อาเจียน
  • อาการปวดท้อง 

อาการเหล่านี้สามารถเกิดขึ้นได้ บางกรณีมักจะมีอาการที่เฉียบพลัน และความรุนแรงของอาการอาจจะแตกต่างกันไป อาการที่เกิดขึ้นหลังจากรับประทานอาหารที่ปนเปื้อนเชื้อโรคอาจเจอภายในสองสามชั่วโมง แต่ระยะฟักตัวอาจนานกว่านั้นขึ้นอยู่กับเชื้อโรคที่เกี่ยวข้อง

การอาเจียน ท้องเสีย มักจะเกิดขึ้นก่อนหน้านี้ในโรคท้องร่วงมักใช้เวลาสองสามวัน แต่อาจนานกว่านั้นขึ้นอยู่กับเชื้อที่ทำให้เกิดโรค นอกจากอาการที่กล่าวมาแล้วอาหารที่เป็นพิษและกระเพาะและลำไส้อักเสบยังสามารถทำให้เกิด

  • ร่างกายขาดน้ำ
  • มีไข้หรืออุณหภูมิสูงและหนาวสั่น

ระบบทางเดินอาหารที่เกิดจากการติดเชื้อไวรัสโดยทั่วไปจะทำให้มีอาการท้องเสีย สูญเสียน้ำ เป็นอาการที่เห็นได้ชัดเจน และนอกจากนี้อาจมีเมือกและเลือดปะปนมามักจะพบในโรคท้องเสียเนื่องจากแบคทีเรีย Norovirus อาจทำให้เกิดการอาเจียนอย่างเฉียบพลันโดยเฉพาะในเด็ก

หนึ่งในอันตรายของอาหารเป็นพิษและกระเพาะและลำไส้อักเสบ – โดยเฉพาะอย่างยิ่งในคนที่มีอายุน้อยหรือคนที่อ่อนแอ – คือการสูญเสียของเหลวที่เกิดจากอาการท้องเสียและอาเจียนซึ่งอาจนำไปสู่การขาดน้ำ อย่างไรก็ตามการคายน้ำสามารถป้องกันได้

หากคุณมีอาการ ปวดหัว ถ่ายปนเลือด มีไข้สูง มีภาวะตั้งครรภ์ หรือหากอาการไม่ดีขึ้นในสองสามวันควรรีบไปพบแพทย์

สาเหตุของอาหารเป็นพิษ

สาเหตุที่ทำให้เกิดโรคกระเพาะและลำไส้อักเสบมักมาจากการติดเชื้อสามประเภทคือ

  • ไวรัส
  • แบคทีเรีย
  • ปรสิต

ไวรัสที่เกี่ยวข้องโดยทั่วไปมักพบคือ

  • Rotavirus: พบมากในเด็กและเป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดของโรคกระเพาะและลำไส้อักเสบ
  • Norovirus: พบมากในผู้ใหญ่

สาเหตุของไวรัสที่พบบ่อยคือแอสโทรไวรัสมักมีผลต่อเด็กและผู้สูงอายุและ adenoviruses Cytomegalovirus สามารถทำให้เกิดกระเพาะและลำไส้อักเสบโดยเฉพาะในคนที่มีภูมิคุ้มกันอ่อนแอ

แบคทีเรียที่พบในโรคกระเพาะและลำไส้อักเสบคือ

  • Salmonella
  • Campylobacter
  • Shigella
  • Escherichia coli (โดยเฉพาะ serotype O157: H7)
  • Clostridium difficile

จากการศึกษาของศูนย์ประสานงานความปลอดภัยด้านอาหารและการวิเคราะห์โรคของสหรัฐอเมริกาพบว่าระหว่างปี 2551 ถึง 2555 ร้อยละ 46 ของผู้ป่วยอีโคไลมาจากเนื้อวัวส่วนซัลโมเนลลาร้อยละ 18 มาจากผักเมล็ดและ 66% ของผู้ป่วย Campylobacter มาจากผลิตภัณฑ์นม

การรักษาอาการอาหารเป็นพิษ

โรคกระเพาะโรคลำไส้อักเสบและอาหารเป็นพิษสามารถรักษาได้ด้วยตัวเองโดยจะมุ่งเน้นการรักษาไปที่การลดอาการและป้องกันภาวะแทรกซ้อนโดยเฉพาะอย่างยิ่งการขาดน้ำ กลยุทธ์หลักในการรักษาและป้องกันโรคอาหารเป็นพิษคือการพักผ่อนและการดื่มน้ำเกลือแร่เพื่อทดแทนการสูญเสียน้ำและแร่ธาตุไป 

  • ดื่มน้ำมาก ๆ โดยเฉพาะน้ำเกลือแร่เพื่อทดแทนการสูญเสียเกลือแร่ในร่างกาย
  • หากยังมีอาการอาเจียนอยู่ให้พยายามจิบน้ำ น้ำเกลือแร่ หรืออาจจะอมน้ำแข็งใว้ในปากปริมาณเล็กน้อยหรือปล่อยให้น้ำแข็งละลายในปาก
  • ค่อยๆเริ่มทานอาหารอ่อนๆหลังจากที่เริ่มทานได้เช่น ซีเรียล ข้าวต้ม ขนมปังปิ้ง และกล้วย

อาหารบางชนิดควรหลีกเลี่ยงเพราะอาจทำให้อาการแย่ลงเช่นไขมันอาหารหวานหรืออาหารรสเผ็ดผลิตภัณฑ์นมรวมถึงคาเฟอีนและแอลกอฮอล์

 สำหรับทารก เด็ก และผู้ใหญ่ที่มีอายุมากกว่า 65 ปีควรระวังการขาดน้ำจากอาการท้องร่วงแนะนำให้ใช้น้ำเกลือแร่ (ORS) อดีตอธิบดีองค์การอนามัยโลก (WHO), ดร. โกรฮาร์เล็มบรันด์แลนด์ได้กล่าวถึงเรื่องราวความสำเร็จทางด้านสาธารณสุขในการใช้น้ำเกลือแร่ ORSมาใช้ในประเทศที่กำลังพัฒนาซึ่งสามารถช่วยลดจำนวนผู้เสียชีวิตลงได้ จากในทุกปีพบว่าเด็กที่มีอาการท้องเสียเฉียบพลันจาก 5 ล้านคนลดเหลือแค่ 1.3 ล้านคน ในประเทศที่มีการพัฒนาแล้วจะพบผู้เสียชีวิตน้อยมาก ผงเกลือแร่น้ำตาลกลูโคส สามารถหาซื้อได้จากร้านขายยาและออนไลน์ สามารถละลายในน้ำดื่มและทานได้ทันที ไม่จำเป็นต้องมีใบสั่งแพทย์ แต่สิ่งสำคัญคือต้องใช้น้ำเกลือแร่ในปริมาณที่พอเหมาะ เนื่องจากหากได้รับน้ำตาลมากเกินไปอาจทำให้ท้องเสียมีอาการที่แย่ลง ในขณะที่ถ้าได้รับเกลือมากเกินไปก็อาจเป็นอันตรายได้โดยเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับเด็กเพราะฉนั้นควรเจือจางในปริมาณที่เหมาะสม (ตัวอย่างเช่นการใช้น้ำมากกว่า 1 ลิตรในการละลาย) ซึ่งจะดีกว่าการละลายที่เข้มข้น

ผลิตภัณฑ์ที่ซื้อตามร้านค้าเช่น Pedialyte และ Gatorade ยังช่วยคืนค่าอิเล็กโทรไลต์และเพิ่มความชุ่มชื้น

ยารักษาโรคกระเพาะและลำไส้อักเสบ

ยาที่ช่วยลดอาการกระเพาะและลำไส้อักเสบ – ท้องเสียและอาเจียน

  • ยาต้านอาการท้องร่วงเช่น loperamide (ชื่อทางการค้า Imodium และ Imotil รวมถึง ) และบิสมัท subsalicylate (ตัวอย่างเช่น Pepto-Bismol)
  • ยาแก้อาเจียน เช่น chlorpromazine และ metoclopramide

Antidiarrheals มี OTC ในขณะที่ antiemetics จะต้องปรึกษาแพทย์ก่อนทานยาลดอาการท้องร่วง

นี่คือแหล่งที่มาของบทความของเรา

ความคิดเห็นล่าสุด