Club of Thai Health

บทความสุขภาพ

Threadworm

พยาธิเข็มหมุดหรือพยาธิเส้นด้าย (Threadworm) อาการ สาเหตุ การรักษา

พยาธิเข็มหมุด มีอีกชื่อหนึ่งว่า พยาธิเส้นด้าย (Threadworm) คือพยาธิชนิดที่พบได้บ่อยในลำไส้ โดยทางการแพทย์จะเรียกว่า โรคพยาธิเส้นด้าย หรือ enterobiasis vermicularis  

พยาธิพวกนี้จัดว่าเป็นปรสิต หมายความว่า มันใช้ร่างกายมนุษย์เพื่อความอยู่รอดและแพร่พันธุ์ โดยพยาธิเส้นด้ายในมนุษย์ ไม่สามารถแพร่ไปยังสัตว์ได้

หนอนตัวเต็มวัย จะมีขนาดประมาณ 0.2-0.4 นิ้ว หรือ 5-10 มิลลิเมตร คล้ายลูกแมกซ์ มีลักษณะเป็นสีขาวหรือสีครีม เหมือนด้ายชิ้นเล็กๆ และสามารถมีชีวิตได้ถึง 6 สัปดาห์

พยาธิเข็มหมุดหรือพยาธิเส้นด้าย

อาการของการติดเชื้อพยาธิเส้นด้าย

หากมีหนอนเต็มวัยจำนวนไม่มาก อาการจะไม่รุนแรงหรืออาจจะไม่มีอาการเลย แต่อาการจะแย่ลงเมื่อติดเชื้อหนักหรือปานกลาง

หลังจากสี่สัปดาห์  พยาธิตัวเมียที่พร้อมจะวางไข่ จะออกจากลำไส้ไปยังทวารหนักเพื่อวางไข่ โดยไข่จะถูกวางในบริเวณที่มีเมือกคล้ายวุ้น

เชื่อกันว่า เมือกอันนี้เป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการคันในเวลากลางคืน ในระหว่างที่พยาธิกำลังเจริญเติบโต ร่างกายอาจมีอาการดังนี้ :

  • รบกวนการนอนหลับ
  • มีอาการคันบริเวณทวารหนัก โดยส่วนมากมักมีอาการรุนแรงในเวลากลางคืน เมื่อหนอนตัวเมียกำลังวางไข่
  • มีอาการคลื่นไส้เล็กน้อย

ผู้ที่ติดเชื้อรุนแรง อาจมีอาการ :

  • เบื่ออาหาร
  • หงุดหงิดอย่างรุนแรง
  • ปวดท้องเป็นพักๆ
  • มีปัญหาเรื่องการนอนหลับ
  • น้ำหนักลด

หากพบผู้ติดเชื้อในบ้าน สมาชิกคนอื่นๆในบ้าน ควรได้รับการตรวจด้วยเช่นกันถึงแม้ว่าจะไม่แสดงอาการใดๆก็ตาม

สาเหตุของพยาธิเส้นด้าย

สาเหตุของการเกิดพยาธิเส้นด้ายคือ มีสุขอนามัยที่ไม่สะอาดเพียงพอ

 และสามารถติดเชื้อและแพร่เชื้อได้ตามตามพื้นผิวต่างๆที่ถูกสัมผัส ถ้าหามีผู้อื่นมาสัมผัสในบริเวณนั้นและเอาเข้าปาก ก็าจจะติดเชื้อได้

หลังจากที่พยาธิตัวเมียวางไข่แล้ว ไข่จะถูกสามารถถ่ายโอนจากทวารไปยัง :

  • ผ้าปูที่นอน
  • พรม
  • มือ
  • ผ้าขนหนู
  • ชุดชั้นในและเสื้อผ้า

พยาธิตัวเมียจะปล่อยเมือกคันออกมาเมื่อวางไข่ เพื่อกระตุ้นให้เกิดการเกา ดังนั้นไข่จากมือสามารถถูกถ่ายโอนไปยังสิ่งที่สัมผัสต่างๆ ได้แก่ : 

  • เครื่องใช้ในห้องน้ำเช่น แปรงสีฟันหรือหวี
  • ติดต่อด้วยมือโดยตรง
  • เฟอร์นิเจอร์
  • พื้นผิวห้องครัวและห้องน้ำ
  • เครื่องใช้ในครัว
  • ของเล่น

ไข่เข้าสู่ร่างกายด้วยการกลืน

ไข่สามารถอยู่รอดได้นานถึง 3 สัปดาห์บนพื้นผิวต่างๆ ถ้าหากมีการเอามือไปสัมผัสแล้วนำไปเข้าปาก อาจมีความเสี่ยงที่จะกลืนไข่เข้าไปและติดเชื้อได้

ไข่เข้าสู่ร่างกายด้วยการหายใจ

ไข่ขนาดเล็กอาจลอยอยู่ในอากาศ ทำให้สามารถหายใจเข้าไปได้ โดยจะสามารถเกิดขึ้นได้เมื่อมีการสะบัดผ้าเช็ดตัวหรือผ้าปูที่นอน หลังจากที่มีการนำไข่เข้าสู่ร่างกาย ไข่จะฟักอยู่ในลำไส้ 1-2 เดือน และจะวางไข่ได้มากขึ้นเมื่อพยาธิตัวเมียได้ฟักออกมา

สุขอนามัยที่ไม่ดีในเด็ก

เด็กเล็กมีแนวโน้มที่จะติดเชื้อได้มากกว่า เพราะมีแนวโน้มที่จะล้างมือได้ไม่สะอาด ทำให้มีการกลืนไข่เข้าไปได้อย่างต่อเนื่อง

เด็กจะมีการสัมผัสกันอย่างใกล้ชิด ทำให้มีโอกาสติดเชื้อซ้ำได้มาก

ความแออัด

พยาธิไส้เดือนจะพบได้มากในสภาพที่แออัด

สุขอนามัยของสัตว์เลี้ยง

พยาธิเส้นด้ายไม่สามารถติดในสัตว์เลี้ยงได้ แต่อย่างไรก็ตาม ก็อาจจะมีไข่ติดอยู่บนขนของสัตว์เลี้ยงแล้วย้ายไปอยู่นมือของมนุษย์ได้ 

วิธีการรักษาพยาธิเส้นด้าย

การติดเชื้อสามารถรักษาได้ง่าย แต่สิ่งสำคัญที่สุดในการรักาาคือการป้องกันการติดเชื้อซ้ำ การรักษาจะต้องรวมไปถึงสมาชิกทุกคนในบ้านด้วย โดยทุกคนจะต้องรักษาความสะอาดอย่างเคร่งครัดเป็นระยะเวลา 6 สัปดาห์ หรือใช้ยาฆ่าเชื้อเพื่อรักษาความสะอาดต่อเนื่อง 2 สัปดาห์

ยาบางชนิดสามารถหาซื้อได้ตามร้านขายยาทั่วไป ซึ่ง และควรปฏิบัติตามวิธีการใช้อย่างเคร่งครัด ผู้ที่ตั้งครรภ์ ให้นมบุตร หรือมีทารกอายุน้อยกว่า 6 สัปดาห์ควรปรึกษาแพทย์

ยาที่ใช้ในการรักษาพยาธิไส้เดือน

หารมีการใช้ยา ทุกคนในบ้านควรได้รับการรักษาด้วยเช่นกัน เพราะอาจะมีความเสี่ยงที่จะได้รับการแพร่เชื้อภายในครอบครัวถึงแม้ว่าจะไม่แสดงอาการก็ตาม   วิธีการรักษาพยาธิไส้เดือนไว้ดังนี้

  • ใช้ยา Mebendazole: ยาชนิดนี้จะลดความสามารถในการดูดกลูโคสของหนอน และสามารถฆ่าหนอนได้ในเวลาเพียงสองสามวัน ยาสามารถรับประทานได้โดนการเคี้ยวหรือยาน้ำ โดยรับประทาน 100 มิลลิกรัม ทุก 2 อาทิตย์
  • ใช้ยา Pyrantel pamoate: ยาชนิดนี้มีจำหน่ายตามร้านขายยาทั่วไป ทำให้หนอนเป็นอัมพาต และต้องใช้ซ้ำใน 2 สัปดาห์
  • ใช้ยา Albendazole: ยาชนิดนี้จะมีความสามารถคล้ายกันกับชนิดแรก แต่ต้องรับประทานขนาด 400 มิลลิกรัม และยังคงต้องทางซ้ำมนสองสัปดาห์

การรักษาความสะอาดจะต้องทำต่อเนื่องเป็นระยะเวลา 2 อาทิตย์หลังจากการรักษาเบื้องต้น

ยาสำหรับการรักษาสามารถหาซื้อได้ทั่วไป แต่ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้ยา

ข้อเท็จจริง

  • หนอนจะมีการเจริญเติบโตอยู่ในลำไส้ แล้วเคลื่อนผ่านระบบย่อยอาหารเพื่อวางไข่บริเวณทวารหนักในตอนกลางคืน
  • อาการคันมักจะมีอาการมากขึ้นในเวลากลางคืน ในบางครั้งอาจมีอาการมากจนทำให้ตื่นได้
  • พยาธิเส้นด้าย สามารถวางไข่ได้มากกว่าหลายพันฟอง
  • ไข่ของพยาธิเส้นด้าย ไม่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า

นี่คือที่มาของแหล่งบทความของเรา

ความคิดเห็นล่าสุด