Club of Thai Health

บทความสุขภาพ

ปวดฟัน

ปวดฟัน (Tooth Pain) : อาการ สาเหตุ การรักษา

อาการปวดฟัน (Tooth Pain) สามารถเกิดขึ้นอย่างช้าๆ หรือกะทันหัน ระดับความเจ็บปวดอาจมีตั้งแต่เล็กน้อยไปจนถึงรุนแรง

อาการปวดฟันสามารถส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวันของผู้ที่มีอาการ และสาเหตุของการปวดนั้นอาจเป็นอันตรายต่อสุขภาพได้หากไม่ได้รับการรักษาที่ถูกต้อง

บทความนี้จะกล่าวถึงสาเหตุหลักที่ทำให้เกิดอาการปวดฟัน และวิธีการบรรเทาอาการด้วยตนเอง

ต่อไปนี้คือสาเหตุหลักของการปวดฟัน

ฟันผุ (Tooth decay)

ฟันของเรามักจะเต็มไปด้วยคราบจุลินทรีย์ ซึ่งก็คือแบคทีเรีย ดังนั้นเมื่อเรารับประทาน หรือดื่มสารที่มีน้ำตาลแบคทีเรียก็จะผลิตกรด

กรดจากแบคทีเรียนี้สามารถทำลายเคลือบฟันของฟันซึ่งเป็นชั้นนอกที่แข็งสีขาว ความเสียหายที่แย่ที่สุดคือ ทำให้เกิดโพรงในฟันได้

ฟันผุสามารถทำให้เกิดจุดสีขาวหรือสีน้ำตาลบนฟันได้

คนที่มีอาการปวด และไวต่อเครื่องดื่มร้อนหรือเย็นหรืออาหาร นั้นขึ้นกับความเสียหายที่เกิดขึ้นกับฟัน

การกร่อนของฟัน (Dental erosion)  

ทันตแพทย์ระบุว่า “ฟันสึกกร่อน” มีสาเหตุหลายประการ

การรับประทานอาหาร และเครื่องดื่มที่เป็นกรด เช่น ผลไม้รสเปรี้ยว และน้ำอัดลม สามารถทำลายเคลือบฟันได้ รวมถึงแอลกอฮอล์ก็สามารถทำลายเคลือบฟันได้เช่นกัน

การสัมผัสกับกรดในกระเพาะอาหารก็เป็นสาเหตุหนึ่งทำให้ฟันสึกกร่อนได้เช่นกัน

โรคกรดไหลย้อน (Gastroesophageal reflux disease – GERD) เป็นภาวะที่ทำให้กรดในกระเพาะอาหารเคลื่อนตัวขึ้นมาทางหลอดอาหาร และกลับเข้าสู่ปาก แพทย์มักจะพบว่าผู้ป่วยกรดไหลย้อนมีอาการฟันผุร่วมด้วย

รากฟันเป็นหนอง

การสะสมของหนองที่ก่อตัวขึ้นภายในภายในรากฟัน เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย

อาการของหนองในช่องปาก ได้แก่ :

  • ปวดในบริเวณที่เป็นหนอง
  • ปวดเมื่อเคี้ยวอาหาร
  • ปวดหูกรามและคอ
  • เหงือกอ่อนแอ
  • เหงือกบวมแดง
  • ใบหน้าบวม
  • มีกลิ่นปาก
  • ปวดรากฟัน

หากการติดเชื้อขยาย อาจทำให้เกิดอาการร้ายแรงที่ต้องไปพบแพทย์ทันที ได้แก่ :

  • มีไข้สูง
  • คอหรือตาบวม
  • มีความลำบากในการกลืนกิน
  • หายใจลำบาก

เนื้อเยื่อในโพรงฟันอักเสบ (Pulpitis)

บริเวณตรงกลางของฟันเเราเรียกว่า เนื้อฟัน เป็นที่ตั้งของเส้นประสาทฟันและเลือด

มีนักวิจัยได้เขียนวิจารณ์บทความในปี 2019 อธิบายว่าโรคเนื้อเยื่อโพรงฟันอักเสบไม่ได้เป็นหนึ่งในสาเหตุของผู้ที่ต้องได้รับทันตกรรมอย่างฉุกเฉิน

อาการหลักของโรคเนื้อเยื่อโพรงฟันอักเสบ คือ อาการปวดรุนแรงแบบฉับพลัน ความเจ็บปวดอาจรุนแรงขึ้นเมื่อบุคคลนั้นให้ฟันสัมผัสกับอาหารหรือเครื่องดื่มร้อนหรือเย็นและไม่อาจลดน้อยลง

เศษฟันแตกหัก (Cracked  teeth)

ฟันที่ร้าวอาจเกิดจากอุบัติเหตุ การสบฟันหรือการอุดฟันที่มีขนาดใหญ่เกินไป อาจทำให้ฟันร้าวและได้รับความเจ็บปวด ในกรณีฟันคุดเป็นฟันที่ได้รับผลกระทบจากการที่ฟันกำลังจะพ้นเหงือกออกมา

โรคทางเหงือก (Gum disease and receding gums)

โรคเหงือก คือ การอักเสบของเหงือกช่องปากไม่สะอาดและคราบจุลินทรีย์บนฟัน ทันตแพทย์เรียกว่า โรคปริทันต์

โรคเหงือกอักเสบเป็นโรคปริทันต์ชนิดที่มีความรุนแรงน้อยกว่าและไม่ทำลาย แต่หากไม่มีการรักษาอาจจะทำลายกระดูกได้

อาการของโรคเหงือก ได้แก่ :

  • เหงือกบวมหรือแดง
  • เหงือกที่มีเลือดออกง่ายในระหว่างการแปรงฟัน
  • เหงือกอ่อนแอ
  • ฟันหลวม
  • ปวดฟันเมื่อเคี้ยวอาหาร
  • มีกลิ่นปาก

โรคเหงือกยังอาจทำให้เหงือกร่น ซึ่งก็คือการสูญเสียเนื้อเยื่อเหงือกรอบ ๆ ฟัน คนเราสามารถทำให้เหงือกร่นได้ด้วยการแปรงฟันอย่างรุนแรงเกินไปโดยเฉพาะอย่างยิ่งกับแปรงสีฟันที่ขนแข็ง

และบางครั้งเหงือกร่นก็เกิดจากภาวะถดถอยทำให้รากฟันเกิดความเจ็บปวด

ความผิดปกติของขากรรไกร (TMJ disorders)

ความผิดปกติของข้อต่อขากรรไกร หรือการบาดเจ็บจากบาดแผล สามารถทำให้เกิดความผิดปกติได้ โดยอาการต่อไปนี้เป็นอาการทั่วไปของความผิดปกติของ TMJ:

  • ความตึงของกล้ามเนื้อกราม
  • ไม่สามารถขยับกรามได้ตามปกติ
  • ข้อต่อขากรรไกรมีปัญหาเมื่อขยับกราม
  • ปวดฟันกราม คอ หรือใบหน้า

ความผิดปกติของ TMJ อาจเป็นผลมาจากการนอนกัดฟันซึ่งบางคนขบฟันขณะนอนหลับ และไม่รู้ตัว

สิ่งบ่งชี้ว่ามีการนอนกัดฟัน ได้แก่ ฟันที่สึกกร่อน เจ็บกล้ามเนื้อกราม และปวดข้อต่อขากรรไกร เป็นต้น

ไซนัสติดเชื้อ (Sinus infection)

ไซนัสอักเสบ หมายถึง โพรงจมูกอักเสบที่เกิดจากการติดเชื้อ

ไซนัสอักเสบทำให้เกิดปัญหาเหล่านี้ได้:

  • จมูกรับกลิ่นได้น้อยลง
  • น้ำมูกสีเขียว
  • กลิ่นปาก
  • ปวดหัวจากไซนัส
  • ปวดหรือบวมรอบดวงตา หน้าผาก และแก้ม
  • มีไข้สูง

โรคเบาหวาน (Diabetes)

จากการศึกษาพบว่า โรคเบาหวานส่งผลกับปัญหาสุขภาพช่องปากหลายประการ เช่น ฟันผุ และโรคเหงือก อาการของโรคเบาหวาน ได้แก่ :

  • รู้สึกกระหายน้ำมาก
  • รู้สึกเหนื่อยล้า
  • มองเห็นภาพซ้อน
  • ปัสสาวะบ่อย

ผู้ป่วยเบาหวานที่มีอาการปวดฟัน ควรเข้าพบทันตแพทย์โดยทันที

การรักษาอาการปวดฟัน

การรักษาอาการปวดฟันนั้นขึ้นกับสาเหตุของอาการ:

  • ฟันผุและฟันกร่อน: รักษาด้วยการลดระดับกรดและน้ำตาลในอาหารสามารถช่วยได้
  • ฟันผุ: รักษาด้วยการอุดฟันหรือคลองรากฟัน
  • โรคเหงือก: รักษาด้วยการสร้างสุขอนามัยในช่องปากที่ดี และพบทันตแพทย์อย่างสม่ำเสมอ

เมื่ออาการปวดฟันเกิดจากปัญหาสุขภาพอื่นๆ เช่น ไซนัสอักเสบ เบาหวาน หรือโรค TMJ การรักษาคือการแก้ไขให้ตรงจุดที่มาของโรค

และสิ่งสำคัญคือ ต้องไปพบทันตแพทย์ เพื่อตรวจวินิจฉัยเนื่องจากสาเหตุของการปวดฟันนั้นมีหลายประการด้วยกัน

นี่คือแหล่งที่มาของบทความของเรา

ความคิดเห็นล่าสุด