Club of Thai Health

บทความสุขภาพ

ไข่ดัน

ไข่ดัน (Groin Lymph Node Swollen) : อาการ สาเหตุ การรักษา

ไข่ดัน คือ อาการของต่อมน้ำเหลืองบริเวณขาหนีบบวม ซึ่งต่อมน้ำเหลือโดยทั่วไปจะมีลักษณะเป็นต่อมเล็กๆ อาศัยอยู่ตามส่วนต่างๆของร่างกาย โดยเฉพาะบริเวณศีรษะ ลำคอ รักแร้ และขาหนีบ ต่อมน้ำเหลืองมีหน้าที่สำคัญในระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย ดักจับแบคทีเรียไวรัส และสิ่งมีชีวิตอื่นๆที่จะมารุกรานร่างกาย โดยมีเซลล์เม็ดเลือดขาวคอยเป็นตัวทำลายผู้รุกรานอยู่ภายในต่อมน้ำเหลือง ซึ่งต่อมน้ำเหลืองที่ขาหนีบมีชื่อเรียกภาษาอังกฤษอีกอย่างหนึ่งว่า Femeral/Inguinal lymph node ปกติต่อมน้ำเหลืองบริเวณขาหนีบจะไม่สามารถมองเห็นหรือสัมผัสได้ หากไม่เกิดอาการปวด หรือบวม ซึ่งเป็นอาการแสดงของการอักเสบ ติดเชื้อภายในร่างกาย

Groin Lymph Node Swollen

สาเหตุของต่อมน้ำเหลืองบวม

เมื่อมีการอักเสบ ติดเชื้อ เกิดขึ้นภายในร่างกาย ต่อมน้ำเหลืองบริเวณที่เกิดการติดเชื้อจะเกิดอาการปวด บวม แดง เพื่อส่งสัญญาณแก่ร่างกายว่ามีการอักเสบติดเชื้อบริเวณนี้ เช่น หากเป็นต่อมน้ำเหลืองที่ลำคอ ก็อาจเป็นอาการของ หวัด หรือไข้หวัด หากเป็นที่ต่อมน้ำเหลืองที่ขาหนีบ ก็อาจจะเกิดการอักเสบที่อวัยวะเพศ หรืออวัยวะส่วนล่างของร่างกายได้ อีกกรณีหากเกิดอาการบวมของต่อมน้ำเหลืองทั่วร่างกาย อาจสงสัยได้ว่า เกิดการอักเสบที่แพร่กระจายไปทั่งร่างกาย หรือระบบภูมิคุ้มกันบกพร่องได้ เช่น

สาเหตุของไข่ดัน

1. การเกิดจากการอักเสบหรือเป็นแผลที่อวัยวะส่วนล่าง

  • เซลล์เนื้อเยื่ออักเสบ (Cellulitis) คือการติดเชื้อที่ผิวหนังชนิดหนึ่ง มักเกิดในชั้นหนังแท้ และชั้นไขมัน หากเกิดที่ผิวหนังบริเวณขาหรือเท้า ก็นำไปสู่อาการปวดไข่ดันได้
  • การบาดเจ็บที่เท้า (Foot injury) เท้าเป็นอวัยวะที่สัมผัสสิ่งสกปรกทุกวัน หากมีแผลเปิดก็เป็นช่องทางให้เชื้อโรคเข้าสู่ร่างกายได้ โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ป่วยเบาหวานและระบบประสาทส่วนปลายเสื่อม ทำให้เท้ารับสัมผัสได้ลดลง เสี่ยงต่อการบาดเจ็บได้ จึงควรมั่นสำรวจเท้าและสวมรองเท้าทุกครั้งที่ออกนอกบ้าน
  • โรคน้ำกัดเท้า (Athlete’s foot) หรือเกลื้อน เกิดจากการติดเชื้อรา สาเหตุมาจากการเดินเท้าเปล่าลุยน้ำในที่สาธารณะ มักมีอาการแสบ,คัน หรือมีตุ่มใส่บริเวณง้ามนิ้วเท้า แม้เป็นสาเหตุที่นำไปสู่การเกิดไข่ดันได้น้อยแต่ก็ไม่ควรละเลย
  • โรคแมวข่วน (Cat scratch disease) เกิดจากเชื้อแบคทีเรียจากเล็บของแมว เมื่อข่วนโดนผิวหนังจึงเกิดเป็นแผลและเชื้อดังกล่าวเข้าสู่ร่างกาย หากเป็นบริเวณขาหรือเท้าก็ทำให้เกิดไข่ดันได้

2.การติดเชื้อบริเวณอวัยวะเพศ

  • การติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์ (Sexually Transmitted Infection:STI) เมื่อใดที่มีการรับเชื้อจากคู่นอน เช่น HIV, ซิฟิลิส, เริม, หนองใน ก็เป็นสาเหตุนำสู่อาการปวดไข่ดันได้ แม้หลายครั้งผู้ติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์จะไม่แสดงอาการ เพื่อความแน่ใจควรเข้ารับการตรวจเพื่อหาเชื้อต่อไป
  • สังคัง (Jock itch) หรือกราก คือการติดเชื้อราที่ผิวหนังบริเวณอวัยวะเพศ โดยเฉพาะเพศชาย มักมีอาการคัน รุนแรงอาจมีผื่นรูปวงแหวนบริเวณขาหนีบ ก้น และภายในอวัยวะเพศ รวมไปถึงการบวมของไข่ดัน ซึ่งรักษาให้หายได้โดยการทายาที่มีฤทธิ์ฆ่าเชื้อราบริเวณดังกล่าว
  • การติดเชื้อ Candida บริเวณช่องคลอด หรือองคชาต มักมีอาการปวดแสบเวลาปัสสาวะ, คัน, อวัยวะเพศมีกลิ่นหรือมีสารคักหลั่งสีขาวไหลออกมา ซึ่งควรไปพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยก่อนการรักษา

3.การติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ (Urinary tract infections) เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย ที่มีสาเหตุไม่ว่าจะเกิดจากการกลั้นปัสสาวะ, สุขอนามัยเวลาเข้าห้องน้ำ หรือการปนเปื้อนเชื้อจากอุจจาระเข้าสู่ทางเดินปัสสาวะ ทำให้เกิดการอักเสบของต่อมน้ำเหลืองที่ขาหนีบได้

4.โรคมะเร็ง (Cancer) แม้จะเป็นสาเหตุที่พบได้น้อย แต่ก็ไม่ควรละเลย เช่น มะเร็งรังไข่, มะเร็งมดลูก, มะเร็งอัญฑะ, มะเร็งเมลาโนม่า(หากเกิดที่ผิวหนังส่วนล่างของร่างกาย)

เมื่อไรที่เป็นไข่ดันแล้วควรไปพบแพทย์

หากรู้สึกว่าเกิดอาการ ปวด บวม ไม่สุขสบายบริเวณขาหนีบ 1-2วัน ควรไปพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุ และรับการรักษาอย่างตรงจุด

บทสรุปของอาการไข่ดัน

ไข่ดัน ไม่ใช่โรคแต่เป็นเพียงสัญญาณบอกเหตุการณ์อักเสบติดเชื้อภายในร่างกาย เพื่อให้เราพาตัวเองไปพบแพทย์ ส่งตรวจหาสาเหตุ วินิจฉัยโรค และเข้ารับการรักษาต่อไป

นี่คือแหล่งที่มาในบทความของเรา

ความคิดเห็นล่าสุด