Club of Thai Health

บทความสุขภาพ

ไข้ละออองฟาง

ไข้ละออองฟาง (Hay Fever) : สาเหตุ อาการ วิธีการรักษา

ไข้ละอองฟาง (Hay Fever) คืออาการแพ้อากาศที่เกิดจาก การตอบสนองต่อสารก่อภูมิแพ้ในอากาศ เช่น ละอองเกสรดอกไม้ โดยการเกิดไข้ละอองฟางนั้นขึ้นอยู่กับสารก่อภูมิแพ้ที่ผู้ป่วยตอบสนอง

ไข้ละอองฟาง มีชื่อเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า โรคเยื่อเมือกในช่องจมูกอักเสบเป็นโรคที่เกิดจากเยื่อเมือกบุภายในโพรงจมูกเกิดโรคแพ้อากาศ (การอักเสบชนิดไม่มีการติดเชื้อ) ที่ร่างกายมีปฏิกิริยาตอบสนองต่อสารก่อภูมิแพ้ 

ซึ่งส่วนใหญ่สารก่อภูมิแพ้ได้แก่ ละอองจากฟาง ละอองจากหญ้าแห้ง ละอองจากดอกหญ้า หรือละอองจากต้นหญ้า จึงทำให้ได้ชื่อว่า “ไข้ละอองฟาง” แต่เนื่องจากสารก่อภูมิแพ้ที่ทำให้เยื่อบุโพรงจมูกอักเสบลักษณะนี้มีหลากหลายชนิด ไม่จำกัดเฉพาะจากหญ้าดังกล่าว โรคนี้จึงมีชื่อเรียกอีกชื่อตามคำศัพท์ทางการแพทย์ว่าโรคจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ หรือโรคเยื่อบุโพรงจมูกอักเสบจากภูมิแพ้ 

อาการของไข้ละอองฟาง

โรคภูมิแพ้อากาศสามารถเริ่มเกิดขึ้นได้ทุกในช่วงเวลาของปีขึ้นอยู่กับว่าผู้ป่วยแพ้สารก่อภูมิแพ้ชนิดใด

สำหรับผู้ที่แพ้ละอองเกสรดอกไม้ จะมีอาการรุนแรงมากขึ้นเมื่อปริมาณของละอองเกสรดอกไม้ในอากาศเพิ่มมากขึ้น

อาการแพ้อากาศโดยทั่วไปได้แก่:

  • จาม
  • น้ำตาไหล
  • คันคอ
  • คัดจมูก หรือน้ำมูกไหล

หากมีอาการแพ้อากาศรุนแรงขึ้นจะมีอาการดังต่อไปนี้:

  • เหงื่อออก
  • ปวดศีรษะ
  • สูญเสียการรับกลิ่นและรสชาติ
  • ปวดไซนัส
  • มีอาการคันลำคอ จมูก และหู

ในผู้ป่วยบางรายจะมีอาการเหนื่อย อ่อนเพลีย หงุดหงิดและนอนไม่หลับ

สำหรับผู้ที่เป็นโรคหอบหืดจะมีอาการหอบและหายใจไม่ออกรุนเเรงมากขึ้น

สาเหตุของไข้ละอองฟาง

ไข้ละอองฟางเกิดจากระบบภูมิคุ้มกันตอบสนองต่อสารก่อภูมิแพ้ในอากาศที่ไม่เป็นอันตรายต่อร่างกาย

โดยร่างกายจะสร้างแอนติบอดีที่เรียกว่า อิมมูโนโกลบูลินอี (IgE) เพื่อโจมตีสารเหล่านั้นและร่างกายจะปล่อยสารเคมีฮิสตามีนออกมา ซึ่งฮีสตามีนเป็นสารที่ทำให้เกิดอาการแพ้อากาศดังกล่าว

ภูมิเเพ้อากาศไข้ละอองฟางเป็นโรคที่เกิดขึ้นตามฤดูกาล โดยมีสาเหตุเกิดจากการแพ้ละอองเกสรและสปอร์ต่างๆ

สิ่งที่สามารถทำให้เกิดไข้ละอองฟางได้:

  • เกสรจากต้นไม้ในฤดูใบไม้ผลิ
  • เกสรจากหญ้าในปลายฤดูใบไม้ผลิและฤดูร้อน
  • เกสรวัชพืชในช่วงฤดูใบไม้ร่วง
  • เชื้อราและสปอร์ พบมากในอากาศอบอุ่น

สารก่อภูมิแพ้อื่นๆ ได้แก่ ขนสัตว์ ไรฝุ่น เชื้อรา และฝุ่น สารระคายเคืองอื่นๆ ได้แก่ ควันบุหรี่ น้ำหอม และควันไอเสียจากน้ำมันดีเซล

การรักษาโรคภูมิแพ้อากาศไข้ละอองฟาง

โรคไข้ละอองฟางสามารถรักษาได้ด้วยการใช้ยาที่มีจำหน่ายตามร้านขายยาทั่วไป

ยารักษาโรคภูมิแพ้อากาศ 

ได้แก่

ยาหรือสเปรย์ต้านฮีสตามีนที่สามารถหาซื้อได้เองทั่วไป ซึ่งยาชนิดนี้จะยับยั้งการปล่อยสารเคมีฮิสตามีนและช่วยบรรเทาอาการน้ำมูกไหลรวมถึงอาการคันและจามได้อย่างมีประสิทธิภาพ แต่ไม่สามารถบรรเทาอาการคัดจมูกที่เกิดจากโรคไซนัสอักเสบได้

ยาหยอดตา: ช่วยลดอาการคันและบวมในดวงตา เป็นยาที่นิยมใช้ร่วมกับยาอื่น ๆ โดยยาหยอดตาจะมีสาร cromoglycate เป็นส่วนประกอบ 

ยาคอร์ติโคสเตียรอยด์สำหรับจมูก: สเปรย์นี้รักษาอาการอักเสบที่เกิดจากไข้ละอองฟาง เป็นการรักษาระยะยาวที่มีประสิทธิภาพ และปลอดภัย จะเห็นผลภายใน 1 สัปดาห์

ตัวอย่าง ได้แก่ fluticasone (Flonase), fluticasone (Veramyst), mometasone (Nasonex) และ Beclomethasone (Beconase)

ซึ่งยาเหล่านี้มีกลิ่นหรือรสไม่พึงประสงค์ทำให้เกิดอาการระคายเคืองจมูกได้

คอร์ติโคสเตียรอยด์สำหรับช่องปาก: อาการไข้ละอองฟางอย่างรุนแรง บรรเทาได้ด้วยยาเม็ดเพรดนิโซน แพทย์จะแนะนำให้ใช้ในการรักษาระยะสั้น เพราะยาชนิดนี้เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดต้อกระจกและกล้ามเนื้ออ่อนแรง รวมถึงโรคกระดูกพรุน

การบำบัดภูมิคุ้มกัน: การบำบัดด้วยภูมิคุ้มกันช่วยบรรเทาได้ในระยะยาวโดย ด้วยการบรรเทาและค่อยๆลดความไวของระบบภูมิคุ้มกันต่อสารก่อภูมิแพ้ที่ทำให้เกิดภูมิแพ้อากาศ โดยปกติผู้ป่วยจะได้รับการรักษาด้วยยาแก้ภูมิแพ้อากาศหรือยาหยอดใต้ลิ้นในกรณีที่มีอาการแพ้อากาศรุนแรง

การบำบัดด้วยภูมิคุ้มกันสามารถบรรเทาอาการภูมิแพ้ในระยะยาวและช่วยป้องกันการเกิดโรคหอบหืดรวมถึงโรคภูมิแพ้ได้

การรักษาโรคภูมิแพ้อากาศแพทย์จะฉีดยาเพื่อรักษาผู้ป่วย แต่ถ้าเป็นยาหยอดใต้ลิ้นผู้ป่วยสามารถนำยาที่แพทย์ให้กลับไปใช้เองที่บ้านได้

การบำบัดทางเลือก

การบำบัดทางเลือกที่เชื่อว่าสามารถใช้รักษาไข้ละอองฟางได้ ได้แก่ การฝังเข็ม แต่ผลการศึกษายังไม่ได้รับการยืนยันและแพทย์ไม่แนะนำให้ใช้สมุนไพรในการบำบัดภูมิแพ้อากาศ

ในระหว่างตั้งครรภ์ควรปรึกษาแพทย์ก่อนรับประทานยาใดๆ เพื่อป้องกันผลเสียที่อาจเกิดขึ้นต่อพัฒนาการของทารกในครรภ์

บทสรุปโรคภูมิแพ้ไข้ละองฟาง

ไข้ละอองฟางเป็นโรคแพ้อากาศที่มีสารก่อภูมิแพ้อยู่ในอากาศ เช่น ละอองเกสรดอกไม้ 

อาการแพ้เกิดขึ้นเมื่อระบบภูมิคุ้มกันในร่างกายตอบสนองต่อสารที่ไม่เป็นอันตรายต่อร่างกายและหลั่งสารภูมิคุ้มกันออกมาเพื่อกำจัดสารที่ไม่เป็นอันตรายดังกล่าวจึง ทำให้เกิดปฏิกิริยาที่เป็นสาเหตุของโรคภูมิแพ้ไข้ละอองฟาง

อย่างไรก็ตามผู้ป่วยบางรายจำเป็นต้องได้รับการรักษาเนื่องจากอาการแพ้อากาศส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวัน

การรักษาไม่ช่วยให้อาการของภูมิแพ้หายไปได้แต่สามารถช่วยให้อาการภูมิแพ้บรรเทาลงได้

ปัจจุบันยังไม่มีวิธีรักษาโรคแพ้อากาศไข้ละอองฟางให้หายขาดแต่เราสามารถจัดการกับอาการภูมิแพ้อากาศที่เกิดขึ้นในช่วงฤดูกาลต่างๆได้

การรักษาโรคแพ้อากาศที่ได้ผลควรเริ่มทำการรักษา 3 เดือนก่อนที่จะถึงช่วงเวลาที่มีอาการภูมิแพ้กำเริบ

การรักษาอย่างต่อเนื่องช่วยลดอาการภูมิแพ้อากาศและเพิ่มภูมิคุ้มกันต่อสารก่อภูมิแพ้ในร่างกายได้เพื่อช่วยเพิ่มคุณภาพชีวิต โดยการรักษาโรคภูมิแพ้ใช้เวลารักษา 3 ปีอย่างต่อเนื่อง เพื่อทำให้เห็นถึงประสิทธิภาพในการลดความไวต่อการตอบสนองต่อสารก่อภูมิแพ้ในระยะยาว

อย่างไรก็ตามหากการรักษาไม่ช่วยทำให้อาการแพ้อากาศดีขึ้นหลังจากรักษาไปแล้ว 1 ปี ควรหยุดเข้ารับการรักษาทันที

โรคภูมิแพ้อากาศไข้ละอองฟางสามารถมีอาการรุนแรงเพิ่มมากขึ้นได้ เมื่อสารก่อภูมิแพ้แพร่กระจายขยายเข้าสู่ปอดส่งผลทำให้เกิดโรคหอบหืดภูมิแพ้ นอกจากนี้ผู้ป่วยที่แพ้ละอองเกสรมีแนวโน้มแพ้อาหารอื่นๆ ได้เช่นกัน 

สำหรับโรคภูมิแพ้อากาศไข้ละอองฟางที่ทำให้เกิดอาการแพ้อากาศอย่างรุนแรง ส่งผลทำให้เยื่อเมือกของจมูกไวต่อสารที่ก่อให้เกิดอาการระคายเคืองอื่น ๆ เช่น ควันบุหรี่ หรืออากาศแห้งและสามารถนำไปสู่ไซนัสอักเสบได้ในที่สุด

นี่คือแหล่งที่มาของบทความของเรา 

ความคิดเห็นล่าสุด